ABD’de USAID krizi derinleşiyor: Yargıdan “Kapatma kararı hukuksuz” çıkışı
ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın (USAID) tasfiye edilmesinin Anayasa’yı ihlal ettiğine karar veren bir federal yargıç, Salı günü Elon Musk’ın yönettiği Hükümet Verimliliği Departmanı’nın (DOGE) ajanstaki kesintilerini süresiz olarak durdurdu.
Maryland Bölge Yargıcı Theodore Chuang, Donald Trump idaresine idari müsaadeye çıkarılanlar da dahil olmak üzere USAID çalışanlarının tamamına e-posta ve bilgisayar erişimlerinin yine sağlanması talimatını verdi.
YETKİ TARTIŞMASI
USAID’in tasfiyesi üzerinden devam eden türel sürece, Musk’ın liderlik ettiği DOGE’a ait tartışmalar eşlik ediyor.
Chuang’ın kararına nazaran, Trump idaresi Musk’ın sırf Başkan Trump’a danışmanlık yaptığını argüman etse de eldeki deliller Musk’ın tartışmalı kararları şahsen verdiğini gösteriyor.
Musk’ın kamuoyuna yaptığı açıklamalar ve sosyal medya paylaşımlarının “DOGE üzerinde kesin denetim sahibi olduğunu” ortaya koyduğunu savunan Chuang, ihtiyati önlem kararında “Bu olgular bir araya geldiğinde, USAID’in fiilen ortadan kaldırıldığı sonucunu desteklemektedir” tabirlerine yer verdi.
“MOTORLU TESTEREYLE AMELİYAT YAPIYORLAR”
Eyalet Demokrasi Savunucuları Fonu tarafından, USAID çalışanları ve yüklenicileri ismine açılan davada Musk direkt sanık olarak gösterildi ve Anayasa’nın yetkiyi sırf seçimle iş başına gelenlere yahut Senato tarafından onaylanan görevlilere verdiği savunuldu.
Fonun icra kurulu başkanı Norm Eisen, kararı DOGE’a karşı verilen uğraşın değerli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Eisen ayrıyeten, “Hassas bir cerrahi müdahale yerine adeta bir motorlu testereyle ameliyat yapıyorlar. Bu durum yalnızca USAID’in hizmet ettiği insanlara değil, tıpkı vakitte hükümetimizin istikrarına güvenen milyonlarca Amerikalıya da ziyan veriyor” açıklamasında bulundu.
Trump idaresi ise DOGE’un, federal hükümetteki israf, yolsuzluk ve suistimalleri tespit edip ortadan kaldırmaya çalıştığını ve bunun 2024 seçim kampanyasında Trump’a zafer kazandıran iletiyle uyumlu olduğu görüşünde.
Şubat ayında Trump idaresi, USAID’in dünya çapındaki çalışanının neredeyse tamamını müsaadeye çıkardı ve ABD’deki en az bin 600 çalışanın işine son verileceğini bildirdi.
Trump ayrıyeten, başkanlık yeminini ettiği gün yayınladığı yürütme buyruğuyla dış yardım fonlarını dondurmuş ve ABD’nin yurtdışındaki tüm yardım ve kalkınma çalışmalarının gözden geçirilmesini istemişti. Trump, dış yardımların büyük ölçüde israf olduğunu ve liberal bir gündemi desteklediğini savunuyor.