Birinci defa laboratuvarda üretildi… Ağrı tedavisinde ihtilal niteliğinde adım
Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, insan beynindeki acı hissinin iletilmesinden sorumlu hudut devresini laboratuvar ortamında birinci kere tekrar oluşturdu. Bu gelişme, kronik ağrı bozukluklarının anlaşılması ve tedavi edilmesinde ihtilal niteliğinde bir adım olarak bedellendiriliyor.
Psikiyatri ve davranış bilimleri alanında öğretim üyesi Sergiu Pasca liderliğindeki grup, “duyusal assembloid” ismini verdikleri minyatür bir sistem geliştirdi. Bu sistem, bedenin derisinden beyne kadar uzanan karmaşık ağrı iletim yolunu taklit ediyor.
Araştırmacılar, bu yapay sistemde elektriksel sinyallerin hudut yolu boyunca ilerlediğine birinci defa şahit oldu. Bu da acı hissinin nasıl iletildiğini direkt gözlemleme fırsatı sundu.
Pasca, “Artık bu yolu invazif olmayan bir formda modelleyebiliyoruz” diyerek bu yolun hayvanlar üzerinde acı verici deneyler yapılmadan da hudut devrelerinin anlaşılmasını sağladığını vurguladı.
Yapay olarak üretilen devreler rastgele bir acı hissetmese de, insan beyninde acı tecrübesini oluşturan sinyalleri başarılı bir halde iletebiliyor. Bu sistemle, şahsileştirilmiş tedaviler geliştirmenin ve yeni ağrı kesicilerin test edilmesinin önü açılıyor.
Ayrıca bu model, hudut yaralanmalarının incelenmesine imkan tanırken, kimi insanların sebep kronik ağrı yaşadığını anlamaya da yardımcı olabilir.
Çalışmada yer almayan Dr. Vivianne Tawfik, “Ağrı muazzam bir sıhhat sorunu. Elimizde hiçbir tahlil kalmadığında hastalarla yüzleşmek çok zo,” diyerek bu çalışmanın ne kadar kıymetli bir boşluğu doldurabileceğine dikkat çekti.