Denetimsiz tansiyon aort yırtılmasına neden olabiliyor

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kalp Damar Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Mehmet Ali Özatik, TBMM Başkanvekili ve DEM Parti İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder’in yaşadığı rahatsızlıkla gündeme gelen aort yırtılmasına ait yaptığı açıklamada, aort diseksiyonlarının kalp damar cerrahisinin en acil durumu olduğunu söyledi.

Önder’e acil şifa dileyen Özatik, aort damarının kalpten çıkan ve bütün organları besleyen ana damar olduğunu söz etti.

Prof. Dr. Özatik, aort damarını “ana bir su şebekesi” olarak da tanımladıklarını söz ederek, “Kalpten çıktıktan sonra evvel beyin bölgesine, kollara daha sonra bedenin öbür organlarına akciğere, karın damarlarına, karaciğere, bağırsaklara ve en son da bacak bölgesine kan yoluyla beslenmeyi sağlar. Bunun 2,5-3 santim civarında aşikâr bir çapı var. Aslında bir tek tüp formunda ama üç katmandan oluşur. O üç katman birbirine yapışıktır. Gözle görebileceğiniz bir şey değil fakat mikroskobik olarak üç katmandan oluşur” bilgisini paylaştı.

Aort damarında yırtılma olduğunda damarın apansız patlayabildiğini ve hastanın o anda hayatını kaybedebildiğini aktaran Özatik, bu durumda hastalarda önemli sırt ve göğüs ağrısı şikayetlerinin oluşabildiğini lisana getirdi.

Özatik, aort yırtılmasında damarda patlama olmaması durumunda da damarın beslediği organlarda sirkülasyon bozukluğunun yaşanabileceğini belirterek, “Beyni besleyen damarlarda yırtık ilerlediyse ve bir tıkanmaya yol açtıysa felç durumu ortaya çıkabilir. Kol damarlarında bir tıkanıklık olabilir. Karın bölgesinde olduysa, karaciğer ve bağırsak üzere iç organların beslenmesi bozulabilir. Kasık damarlarında bir hadise olduysa bacakta bir deveran bozukluğu olabilir. Bir damar tıkanıklığı üzere tabloyla karşımıza çıkabilir. Tablo esasen bu formda. Kısa müddette hastaneye ulaşıp hastaya bir an evvel müdahale edilmesi gereken tıbbi klinik bir durum” diye konuştu.

Acil müdahale büyük değer taşıyor

Prof. Dr. Özatik, TBMM Başkanvekili Önder’in yaşadığı sıhhat durumunun çok önemli olduğunu, bu durumdaki hastalara kesinlikle acil müdahale edilmesi gerektiğini vurguladı.

Aort yırtılmalarında ortaya çıkan ağrının kalp krizi ile karıştırılabildiğini, bunun iki sebebinin bulunduğunu söz eden Özatik, şöyle devam etti:

“Kalp krizi dediğimiz hadisede de bir göğüs ağrısı olur ancak burada genelde kriz ağır değilse hasta biraz istirahate alınınca oksijeni sağlanınca o ağrı geçebilir. Bu aort yırtılması durumunda ne yaparsanız yapın ağrı geçmez. Orada klinik tabloyu destekleyecek en kıymetli şey, tansiyonu ölçüldüğünde hastanın tansiyonunu önemli bir formda yüksek bulmak kelam konusu.

Beyne giden damarlarda şayet bir deveran bozukluğu olduysa kişi olağan şuurunu da kaybeder. Bu yırtılma ise kalbi besleyen koroner dediğimiz damarlar bu aort damarın birinci dalları. Kalbin üzerine gerçek seyreder. Bazen yırtılma onların üzerine de ilerleyebilir. O vakit bir kalp krizi tablosu da olaya eklenebilir.”

“En az 10 kişilik takımlar gerektiren ameliyatlardır”

Aort ameliyatlarının uzun süren operasyonlar olduğunu belirten Özatik, şunları kaydetti:

“Bazen yalnızca o bölgeyi değiştirmeniz yetmiyor. Beyin damarlarına giden bölgede de bir sorun varsa o kısmı da değiştirmeniz gerekiyor. Göğüs boşluğuna kadar giden kısmına yapılacak sürecin tartısına nazaran mühlet değişebilir. Rutin ameliyatlarımız da en az 10 kişilik takımlar gerektiren ameliyatlardır.

Aort yırtılmalarında büyük oranda neden, denetimsiz tansiyondur. Biz vakit zaman hastalarımıza daima bunu öneriyoruz. Aşikâr yaşlarda ve aşikâr dönemlerde hastaneye gidilip denetim edilmesi yönünde. Bilhassa denetimsiz tansiyon varsa, tansiyon dediğiniz bu damarın içindeki basınç aslında. Olağanda büyük tansiyonun 11-12, küçük tansiyonun da 7-8 civarında olması lazım.

Bir an tansiyon yükselmesi oldu, tansiyon birden 19-20’lere çıktığında damarın içinde bir basınç artışı oluyor. Her tansiyonu yükselen hastanın elbette ki aortu yırtılamıyor. 3-4 milyonda bir olan tabloda bu yırtılmayı görüyoruz lakin temel sebebi denetimsiz tansiyonu yükselince o damar onu tolere edemiyor o basıncı ve yırtılma ile olay sonuçlanıyor. En yakın sıhhat merkezine başvurulması en gerçek durumdur.”