Her 10 bayandan 1’inde görülüyor! ‘En yaygın belirtisi, şiddetli ağrı’

Endometriozis, kalıtsal bir hastalık

Endometriozis, her 10 bayandan birinde görülen bir sıhhat sorunu. Bu hastalığa dair regl devrinde yaşanan ağrının en sık rastlanan belirti olduğuna dikkat çeken Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Hale Göksever Çelik, “Endometriozis, kalıtsal bir hastalık. Bilhassa annede bu ağrılar varsa, kız çocuklarında da birebir durumun görülmesi mümkün. O nedenle anneler regl periyodu başladıktan sonra kızlarındaki belirtilere dikkat etmeli, şiddetli ağrı durumunda, kesinlikle bir jinekoloğa götürmeliler. Birebir vakitte kendi ağrılarını olağan üzere algılayıp, ihmal etmemeliler. Tüm bayanlar için en ideali, rastgele bir şikayetinin olup olmadığına bakmadan yılda bir sefer jinekolojik muayeneye gitmeleridir. Çünkü bazen birtakım jinekolojik hastalıklar üzere endometriozis hiçbir belirti de vermiyor. Asemptomatik dediğimiz bu durumda; hiçbir şikayeti olmasa bile ultrasonda çikolata kisti tanısı koyduğumuz hastalar var. Bundan ötürü rutin yıllık jinekolojik muayenelerini aksatmamalılar” diyor.

Derin endometriozise dikkat!

Endometriozis, rahim içini döşeyen hücrelerin rahim dışında yumurtalıklar, karın içi zarı, tüpler, idrar kesesi, bağırsaklar, üreterler üzere rastgele bir yere yapışması ile kendini belirli eden bir hastalık. Adeta rahim içi hücreler bedende dolaşıyor ve bir organa yapışarak orda bir doku oluşturuyor. Bulunduğu organ ya da bölgeye nazaran farklı meselelere yol açıyor. Derin endometriozis hastalarından “disüri” ismi verilen işeme yahut “diskezi” ismi verilen dışkılama sırasındaki ağrı, sık rastlanan belirtilerin başında geliyor. Endometriotik odaklar, rahimden idrar kesesi yahut bağırsaklar üzerine giderek yerleşiyor, bu organların yapısını ve işleyişini değiştirerek çeşitli sıhhat meselelerine yer hazırlıyor.

Üreme devrinde görülüyor

Menopoz periyodunda sıklığı azalmakla birlikte tüm hayat boyunca karşılaşılabilen endometriozis, ekseriyetle 18-45 yaş aralığındaki bayanları maksat alıyor. Üreme çağındaki bayanların yüzde 10-12’sinde görüldüğü iddia ediliyor. Belirtilerin göz arkası edilmesi, ağrıların adet döngüsünde olağan üzere algılanması ise bu şikayetler nedeniyle doktora başvurulmamasının en değerli nedenlerinin başında geliyor. Hasebiyle uzmanlar, gerçek endometriozis oranın daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. 

Okula, işe gidemeyecek kadar şiddetli ağrı temel belirti…

Temel belirtisi “dismenore” yani çok şiddetli regl ağrısı olan endometrioziste, bayanların menstürasyon devrinde gündelik hayat akışları sekteye uğruyor; ve bu bayanlar okula yahut işe gidemeyecek duruma gelerek, ağrıyı dindirmek için hastanelerin acil servislerine başvurmak zorunda bile kalabiliyor. Çok genel bir belirti olan kasık ağrısının pek çok farklı hastalığı düşündürdüğüne değinen Bayan Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Hale Göksever Çelik “Kasık ağrısı da belirtilerden biri olabilir. Altta yatan endometriozise bağlı olarak adet periyotları dışında da bu bayanlar ağrı deneyimleyebilir. Teşhis için endometriozis konusunda tecrübeli uzman tarafından ayrıntılı jinekolojik muayene ve ultrason incelemesi yapılmalıdır. Yumurtalıklarda yerleşen endometrioma (çikolata kisti) olarak isimlendirdiğimiz endometriozis yahut karın zarı üzerindeki ‘süperfisyel peritoneal endometriozis’ ismini verdiğimiz milimetrik endometriotik odaklar bayanların hayat kalitesini düşüren kronik kasık ağrılarına yol açabilir” diyor.

Boşanmalara sebep oluyor

Endometriozisli bayanlarda görülen öbür bir belirti ise “disparoni” olarak isimlendirilen, cinsel bağlantıda yaşanan ağrılar. Bilhassa derin endometriozis odakları olan bayanlar için cinsel ilgi bir ıstırap halini alıyor; bayanlar bu nedenden ötürü cinsel ilgiden kaçınıyor. Yapılan bilimsel çalışmalar endometriozisli bayanlarda yaşanan bu cinsel problemlerin boşanma oranlarını artırdığını ortaya koyuyor.