İçerisindeki cıvayı yüzde 35 azaltacak formül geliştirildi
Balığın sıhhat açısından yararları uzun müddettir biliniyor. Akdeniz diyetinin temel bileşenlerinden biri olan balık, bedenin gereksinim duyduğu protein ve omega-3 üzere değerli besinleri sağlıyor. Ancak cıva zehirlenmesi riski, bilhassa ton balığı üzere kimi çeşitlerde hâlâ telaş yaratıyor. Şimdi ise bilim insanları, ton balığındaki cıva ölçüsünü yüzde 35’e kadar azaltmanın kolay bir yolunu keşfetti.
İsveç Tarım Bilimleri Üniversitesi ve Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nden bir takım, ton balığının ambalajlanma formuna küçük bir müdahale ile bu kıymetli sorunu azaltmayı başardı. Araştırmacılar, ton balığına sistein isimli bir amino asit ekleyerek yaptıkları laboratuvar testlerinde, balıktaki cıvanın yüzde 25 ila yüzde 35 oranında azaltılabildiğini gösterdi.
Sistein, cıva ile güçlü bir bağ kurduğu için bu çalışmada tercih edildi. Tıpkı araştırma grubu, daha evvel cıva uzaklaştırma üzerine yürüttükleri çalışmalardan elde ettikleri bilgilerle bu sistemi geliştirdi. Balığın, sistein içeren sıvı ile daha fazla temas etmesi, daha fazla cıvanın dışarı çekilmesini sağladı.
Chalmers Üniversitesi’nden kimyager Przemysław Strachowski, “Bu prosedürle cıvanın bir kısmının balıktan çekilip çözeltiye bağlanarak atılabileceğini düşündük” dedi. Lakin çözeltiye geçen cıvanın bertaraf edilmesi için daha fazla araştırma gerektiğini de vurguladı.
Çalışmaya nazaran, sistein ile işlenen ton balığında görünüş ya da koku açısından hiçbir fark gözlenmedi. Ayrıyeten, bu teknikle cıva masrafımı iki hafta boyunca devam etti ve ek bir katkı maddesi kullanılmasına da gerek kalmadı.
Balık tüketiminde cıva riski, bilhassa gebe bayanlar ve küçük çocuklar için kısıtlı tüketim teklifleriyle gündeme gelmişti. Lakin uzmanlar, birden fazla durumda balığın sağladığı yararların risklerden ağır bastığını belirtiyor. Bu sebeple, besin ambalajı yoluyla cıva oranını düşürmek, bu riski daha da azaltabilir.
Strachowski, “Bu cins bir ambalajın hoşluğu, eser raflarda beklerken bile faal olmasıdır” dedi. Endüstriyel ölçekte uygulandığında ek bir üretim basamağına gerek kalmadan güvenliğin artırılabileceğini belirtti.
Çalışmanın bir öteki müellifi besin bilimci Mehdi Abdollahi, “Araştırmamız, ton balığında cıva kirliliğiyle başa çıkmak için yalnızca tüketimi kısıtlamanın değil, alternatif formüllerin de mümkün olduğunu gösteriyor” dedi. Abdollahi’ye nazaran gaye, hem besin güvenliğini artırmak hem de kısıtlamalara tabi eserlerin daha uygun değerlendirilmesini sağlamak.