154 yıllık evrim tartışmasını bu hayvanlar çözdü

Geleneksel evrim teorisine nazaran doğal seçilim, bireylerin sahip olduğu özellikleri ele alır. Örneğin, daha fazla toplumsal ilişkiye sahip olan memeliler çoklukla daha uzun yaşar ve daha fazla yavruya sahip olur. Fakat çok düzeyli seçilim teorisi, doğal seçilimin tıpkı anda hem bireylerin özelliklerine hem de içinde bulundukları kümenin özelliklerine tesir edebileceğini öne sürüyor.

Colorado’daki Rocky Mountain Biyolojik Laboratuvarı, 1962’den bu yana sarı karınlı marmotları gözlemliyor. Bu araştırma, dünyadaki kişisel olarak tanımlanabilir yabani memeliler üzerine yapılan en uzun ikinci çalışma olma özelliği taşıyor.

2003’ten itibaren araştırmacılar, marmotları toplumsal etkileşimlerine odaklandı. Oyun ve birbirini temizleme üzere davranışlar üzerinden toplamda bin 294 marmot incelendi. 180 farklı toplumsal küme içerisinde yer alan bu hayvanlar, iki ila 35 bireyden oluşan kümeler halinde gözlemlendi.

Araştırmacılar, marmotların toplumsal ağlarını haritalayarak iki kıymetli soruyu yanıtlamaya çalıştı: Toplumsal alakalar bireylerin hayatta kalmasını ve üremesini nasıl etkiliyor? Toplumsal kümeler bireylerin hayatta kalmasını ve üremesini nasıl etkiliyor? Bu sorular birebir anda incelendi, zira marmotlar hem toplumsal ilgilerinden hem de kümelerinden eş vakitli olarak etkileniyor.

Araştırma sonuçları, küme düzeyinde de doğal seçilim olduğunu ortaya koydu. Bireylerin sahip olduğu toplumsal münasebetlerin hayatta kalma ve üreme üzerindeki tesiri 0.76 olarak ölçülürken, küme özelliklerinin tesiri 1.03 olarak hesaplandı. Küme yapılarının ferdî özelliklerden daha tesirli olduğu görüldü.

Bireysel ve küme seviyesindeki tesirler her vakit uyumlu değildi. Örneğin, daha az toplumsal bağlantıya sahip bireyler avantajlı bulunurken, daha toplumsal kümelerde yaşayan marmotlar daha başarılı oldu. Bu durum, karmaşık doğal süreçlerin beklenmedik sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

Marmotlar üzerinde yapılan bu çalışma, insan toplulukları üzere karmaşık toplumsal yapıların da evrimsel sürecin bir kesimi olduğunu düşündürüyor. Çok düzeyli seçilim teorisi, sırf hayvanlar için değil, beşerler için de geçerli olabilir.

Bu araştırma, University of California, Santa Barbara’dan Conner Philson ve University of California, Los Angeles’tan Daniel T. Blumstein tarafından yürütülmüş olup, popüler bilim platformu The Conversation’da yayımlanmıştır. Araştırmacılar, bulgularını halkın anlayabileceği formda paylaşarak çok düzeyli seçilim teorisi tartışmalarına kıymetli bir katkı sağlamışlardır.

Marmotlar, sincapgiller (Sciuridae) familyasına aitler. Yani teknik olarak sincaplarla akraba olan bir kemirgen tipidirler.

Marmotlar, yer sincaplarının en büyük üyelerindendir ve çoklukla dağlık ve açık alanlarda yaşarlar. Bedenleri kalın, bacakları kısa ve kuyrukları daha tüylüdür. En yaygın tiplerinden biri sarı karınlı marmot (Yellow-bellied Marmot) olup, Kuzey Amerika’nın dağlık bölgelerinde görülür.

Sincaplarla olan akrabalıkları sebebiyle benzeri özellikler paylaşsalar da, hayat biçimleri ve fizikî yapıları onları farklı bir küme yapar.