Denizin tabanında bulunan 2 bin yıllık çenenin gizemi çözüldü

Penghu Kanalı’ndan yaklaşık 25 kilometre açıkta bir balıkçı tarafından 2000’li yılların başında bulunan çene kemiği, o tarihten bu yana bilim insanlarının aklını kurcalıyordu. “Penghu 1” olarak isimlendirilen bu fosilin Homo erectus’a mı, arkaik Homo sapiens’e mi yoksa Denisovanlara mı ilişkin olduğu uzun müddettir tartışma konusuydu.

Yeni çalışmada, bilim insanları eski proteinleri tahlil etmeye dayalı bir teknik olan paleoproteomik formülünü kullanarak çene kemiğinin tipini belirlemeyi başardı. Science mecmuasında yayımlanan bulgulara nazaran; bireyin erkek olduğunu ve protein yapısının en çok Denisovanlara benzediğini gösterdi.

Denisovanlar, Neandertaller ve Homo sapiens ile tıpkı periyotta yaşamış, fakat bugüne kadar çok az fosilleri bulunmuş bir insan tipi. Birden fazla fosil Sibirya’daki Denisova Mağarası’ndan elde edilmişti ve bugüne dek çeşidi belirlenemeyen pek çok fosil için yeni tahlil yollarının geliştirilmesi gerekiyordu.

Araştırmanın muharriri Frido Welker, bu tekniğin diğer insan cinslerine ilişkin fosillerin de sınıflandırılmasında kullanılabileceğini belirtti. Welker, “Bu metot, daha evvel nereden geldiği belirli olmayan fosillerle ilgili çok daha fazla şey öğrenmemizi sağlayacak” dedi.

Araştırmanın bir sınırlaması ise, Penghu 1’in yaşı hakkında kesin bir bilgi verilememesi. Çene kemiği uzun mühlet su altında kaldığı için klâsik tarihleme usulleri işe yaramadı. Fakat çene kemiğiyle birlikte bulunan hayvan kemikleri iki ihtimali gündeme getiriyor: Fosil ya 10.000–70.000 yıl öncesine ya da 130.000–190.000 yıl öncesine ilişkin olabilir. Şayet genç yaş aralığı doğruysa, bu fosil şimdiye dek bilinen en genç Denisovan kalıntısı olabilir.

Bu keşif, Denisovanların sadece Sibirya üzere soğuk bölgelerde değil, Tayvan üzere sıcak ve nemli iklimlerde de yaşadığını gösteriyor. Araştırmacılara nazaran, bu durum Orta ile Geç Pleistosen periyodunda Asya’da farklı hominin kümelerinin bir arada var olduğunu ortaya koyuyor.