Gizemli radyo patlaması beklenmedik bir galaksiye kadar takip edildi

Hollanda’daki Amsterdam Üniversitesi’nden gökbilimci Danté Hewitt, “Çoğu FRB büyük ve yıldız oluşumu açısından etkin galaksilerde tespit ediliyor. Bu da ekseriyetle süpernova patlamaları sonucu oluşan magnetarların FRB kaynağı olabileceğini düşündürüyor” dedi. Lakin, FRB 20190208A’nın konut sahibi galaksisinin son derece düşük kütleli olması, bilim insanları için sürpriz oldu.

Hızlı radyo patlamaları, milisaniyeler süren ani radyo dalgası patlamalarıdır. Fakat bu kadar kısa müddette 500 milyon Güneş’in yaydığı kadar güç açığa çıkarabilirler. Birçok sırf bir defa meydana gelir ve tekrarlanmaz, bu yüzden kaynağını belirlemek son derece zordur. Lakin kimileri, makul bir nizam içinde tekrar eden sinyaller yayar ve bunları izlemek daha kolaydır.

The Astrophysical Journal Letters mecmuasında yayımlanan çalışmaya nazaran; FRB 20190208A, birinci olarak Şubat 2019’da tespit edildi. Hewitt ve grubu, bu sinyali gözlemlemek için 65,6 saat boyunca radyo teleskoplarıyla çalıştı ve 2021 ile 2023 yılları ortasında iki kere daha patlama gerçekleştiğini kaydetti. Bu müşahedeler sayesinde sinyalin gökyüzündeki pozisyonu netleştirildi. Lakin birinci tahlillerde görünür hiçbir galaksiye rastlanmadı.

Daha sonra Gran Telescopio Canarias teleskobuyla yapılan derin müşahedeler sonucunda, araştırmacılar çok soluk bir cüce galaksinin sinyalin kaynağı olduğunu fark etti. Bu galaksi 7 milyar ışık yılı uzaklıkta olabilir ve böylelikle şu ana kadar tespit edilen en uzak FRB’lerden biri olarak kaydedildi.

Bu keşif, tekrarlayan FRB’lerin cüce galaksilerle temaslı olabileceğine dair yeni ipuçları sunuyor. Hewitt, “Düşük metal içeriğine sahip cüce galaksiler, kainattaki en büyük yıldızlara mesken sahipliği yapabilir. Bu yıldızlar süpernova olarak patladığında, çekirdekleri yüksek manyetik alana sahip nötron yıldızları, yani magnetarlara dönüşebilir. Tekrarlayan FRB’lerin bu magnetarlar tarafından üretildiğini düşünüyoruz” diye ekledi.

Ancak bu keşif, FRB’lerin doğasıyla ilgili tüm soruları yanıtlamıyor. Şu ana kadar sadece birkaç FRB’nin kaynağı belirlenebildi ve tüm FRB’lerin nasıl oluştuğunu anlamak için daha fazla gözleme gereksinim var. Hewitt, bu tıp radyo patlamalarının kesin kaynağını belirleyebilmek için hem çok hassas radyo müşahedeleri hem de en büyük optik teleskoplarla derin uzay görüntüleme tekniklerine gereksinim duyulduğunu vurguluyor.