Keşif yağmuru: 380 bin galaksi kataloğa alındı
Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Evrenin karanlık maddesi ve karanlık gücünü incelemek için tasarladığı Euclid Uzay Teleskobu, birinci büyük data paylaşımını yaptı. Teleskobun yakaladığı 26 milyon galaksiye ilişkin imgeler, kainatın 10 milyar yıllık tarihine ışık tutuyor. Birinci etapta 380 bin galaksi kataloğa alınarak galaktik yapıların varlıklı çeşitliliğini ortaya çıkardı.
Bilim insanları, bu bilgilerin cihanın yapısını ve galaksilerin nasıl şekillendiğini anlamada ihtilal niteliğinde olduğunu belirtiyor. Birinci tahlillerle oluşturulan katalog, 380 bin galaksiye dair ayrıntılı bilgileri içeriyor. Elde edilen imgeler, galaksi birleşmeleri üzere kozmik olayları gözler önüne sererken, kimi galaksilerin karanlık maddeyle çevrili olduğu da tespit edildi.
Einstein’ın 1912’de öne sürdüğü kütleçekimsel mercekleme tesiri, Euclid’in gözlemleriyle bir kere daha doğrulandı. Euclid’in yalnızca bir haftada topladığı datalar, uzay-zamanın 500 farklı noktada devasa galaksiler tarafından büküldüğünü ortaya koydu. Bu olay, arka plandaki galaksilerin ışığını büyüterek görünür hale getiriyor.
Bu bilgiler, karanlık maddenin varlığını ve nasıl dağıldığını anlamada büyük değer taşıyor. Açığa çıkan parlak yaylar, bir galaksinin etrafındaki karanlık maddenin ölçüsünü tespit etmeye yardımcı oluyor. Ayrıyeten, karanlık madde kümelerinin yoğunluğu ve sıcaklığı, bu gizemli maddenin hangi parçacıklardan oluşabileceği konusunda ipuçları veriyor.
‘KEŞİFLER ÇIĞ GİBİ GELECEK’
Birleşik Krallık Uzay Ajansı’nın baş bilim insanı Prof. Adam Amara, misyonu birinci öneren araştırmacılardan biri olarak bilgilerin kalitesinden büyük memnuniyet duyduğunu belirtti. “Tasarımını yaptığımız tüm bilimsel çalışmalar tam olarak, hatta beklediğimizden daha uygun ilerliyor” diyen Amara, bu müşahedelerin çok sayıda çığır açıcı keşfe yol açacağını söyledi.
Açıklamalarda bulunan bir öteki bilim insanı, Open University’den Prof. Stephen Serjeant, elde edilen imajların karanlık maddeyi anlamak için kritik kıymete sahip olduğunu vurguladı. “Karanlık maddeyi anlamanın yollarından biri, nasıl kümelendiğini incelemektir” diyen Serjeant, Euclid’in merceklediği galaksilerin bu hususta değerli ipuçları sunduğunu belirtti.
EVRENİN YÜZDE 95’İ HALA GİZEMİNİ KORUYOR
Bugünkü kabul gören cihan teorilerine nazaran, kainattaki maddenin yalnızca yüzde 5’i bildiğimiz sıradan maddeden oluşuyor. Kalan yüzde 25’inin karanlık madde, yüzde 70’inin ise kozmosun genişlemesini hızlandıran karanlık güç olduğu düşünülüyor. Euclid’in altı yıllık misyonu boyunca 1,5 milyardan fazla galaksiyi gözlemlemesi, karanlık gücün kozmosun genişlemesi üzerindeki tesirini daha düzgün anlamayı sağlayacak.
Prof. Amara, Euclid’in üstün görüntüleme kapasitesinin, önümüzdeki altı yıl içinde bilinmeyen yeni gök cisimlerinin keşfine yol açacağını belirtti. “Bu çözünürlük düzeyiyle, altı yılın sonunda Euclid’in orijinal gök cismi kategorileri keşfedeceğine eminim” diyerek, teleskobun kainatın bilinmeyenlerini aydınlatacağını vurguladı.