Pompeiopolis’teki Kazılar ve Tiyatro Çalışmaları

Zımbıllı Tepe mevkisinde bulunan, antik Paflagonya bölgesinin başkenti Pompeiopolis’te 2006 yılında başlatılan kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğiyle Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında sürdürülmektedir. Bu kapsamda, 2012 yılında tiyatro kazılarına başlanmış ve bu yıl itibarıyla tiyatronun bitişiğindeki odeon olarak adlandırılan bölümde de önemli çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Doç. Dr. Eliüşük, Pompeiopolis’teki 2024 yılı kazılarının kamusal yapılar üzerinde yoğunlaştığını belirtti. 2012’de tiyatro kazılarına dair ilk adımların atıldığını ifade eden Eliüşük, “Kazı çalışmaları 2016 yılına kadar devam etti. 2017 ve 2018 yıllarında da tiyatroda iki farklı sezon kazı gerçekleştirdik. Ancak daha sonra herhangi bir arkeolojik kazı çalışması yapılmadı,” dedi.

2022 yılında kazı başkanlığını devraldıktan sonra tiyatronun restorasyon projelerini hazırladıklarını vurgulayan Eliüşük, “2023 yılı içerisinde bu projeleri hayata geçirmek için kazıları tamamlamayı hedefledik. Ancak yapının büyüklüğü göz önüne alındığında, bu hedefe ulaşmak oldukça zordu. 2024 yılında ise özellikle Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Kültür Bakanlığı’nın ‘Geleceğe Miras Projesi’ kapsamına Pompeiopolis’in dahil edilmesi, çalışmalarımıza büyük bir ivme kazandırdı ve tiyatronun kazılarını tamamlamayı başardık,” şeklinde konuştu.

Geleceğe Miras Projesi çerçevesinde gelen ödeneğin son derece önemli olduğunu vurgulayan Eliüşük, “Bu proje sayesinde tiyatronun yanı sıra odeon üzerinde de önemli çalışmalar gerçekleştirdik. Odeon, bölgedeki antik kentler arasında çok büyük bir öneme sahip. Şu anda mevcut olan tespitlerimize göre, hem tiyatro hem de odeon bulunan başka bir antik kent yok,” ifadelerini kullandı.

Odeon üzerinde yaklaşık üç aylık bir çalışma gerçekleştirdiklerini belirten Eliüşük, “Hem tiyatro hem de odeon için rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerinin ilk adımlarını attık. Belgeleme çalışmaları da başladı. Tüm buluntuların belgelenmesi, üç boyutlu tarayıcılarla gerçekleştirilmekte. Mimari ekibimiz, bu belgelerin çizimlerini hızlı bir şekilde tamamlayacak ve 2025 yılı Mart ya da Nisan ayında Koruma Kurulu’na sunmayı planlıyoruz. Hemen ardından 2025 yılında bu yapıların restorasyon projeleri bağlamında uygulamalarına geçmeyi hedefliyoruz,” diye ekledi.

Eliüşük, odeonda kısa bir süre önce keşfettikleri iki Afrodit heykelinin kendileri için büyük bir sürpriz olduğunu da sözlerine ekledi.