‘Tarihin kayıp hazinesi’ 65 yıl sonra Türkiye’ye iade ediliyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya nazaran, Anadolu tarihinin kayıp hazinelerinden biri olan Burdur’daki Boubon Antik Kenti kökenli bronz heykel, 1960’lı yıllarda kaçak kazılarla yurt dışına kaçırılmıştı.

ABD’nin Ohio eyaletinde bulunan Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonuna dahil edilen heykel, Türkiye’nin 65 yılı aşkın bir müddettir peşinde olduğu yapıtlardan biriydi.

Eser, arkeolog Prof. Dr. Jale İnan öncülüğündeki araştırmalarla gündeme getirilmiş fakat Marcus Aurelius heykelinin Türkiye’ye iadesi bugüne kadar mümkün olmamıştı.

TÜRKİYE’YE İLİŞKİN OLDUĞU KANITLANDI

Bakanlığın uzun yıllar süren çalışmaları ve evvelki yıllarda toplanan bilimsel datalarla, Marcus Aurelius heykelinin Boubon Antik Kenti’ndeki Sebasteion yapısına ilişkin olduğu kanıtlandı.

Bakanlığın arşiv evrakları, akademik araştırmalar ve antik kentteki hafriyat çalışmaları heykelin özgün yerini açıkça ortaya koydu.

Antik kentte yapılan ağır kaçak hafriyatlar hakkında bilgi sahibi olan görgü şahitlerinin tabirleri, bilimsel bilgileri destekleyince Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Ünitesi (HSI), Türkiye’nin iade talebini haklı bularak Cleveland Sanat Müzesi’ndeki heykele el konulmasına karar verdi.

HEYKELİN SİLİKON AYAK KALIBI ALINDI

Cleveland Sanat Müzesi, el koyma kararına karşı 2023’te mahkemeye başvurarak heykelin kökeninin kesin olmadığı tarafında itirazda bulundu. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Cleveland Sanat Müzesi’nin bilimsel tahlil çalışmaları yapılması talebini olumlu karşıladı.

Bakanlık uzmanlarının nezaretinde 2024 yılında heykelin müzede silikon ayak kalıbı alınarak Boubon Antik Kenti’ndeki bronz heykel kurallarıyla birebir uyumlu olduğu tespit edildi. Cleveland Müzesi tarafından yetkilendirilen arkeometri uzmanı Prof. Dr. Ernst Pernicka ve bakanlığın uzman konservatörleri, Boubon Antik Kenti ile Burdur Müzesi’nde bulunan Boubon kökenli Valerianus heykeli ve Marcus Aurelius heykelinden kurşun izotop, taş ve toprak tahlilleri için numuneler aldı. Ayrıyeten, Almanya’daki Curt Engelhorn Arkeometri Merkezi laboratuvarlarında yapılan tahliller, heykelin Boubon’da uzun yıllar gömülü kaldığını kesin olarak kanıtladı.

Bilimsel bulguların akabinde Cleveland Sanat Müzesi, Marcus Aurelius heykelinin Türkiye’ye iadesini kabul etti ve bu karar Manhattan Bölge Savcılığı tarafından Türkiye’ye bildirildi.