Milyonlarca hamilelik incelendi: Diyabet otizm riskini nasıl etkiliyor?

Lancet Diabetes & Endocrinology mecmuasında yayımlanan bu çalışma, annedeki şeker hastalığının hem annenin hem de çocuğun sıhhati üzerinde çeşitli olumsuz tesirlere yol açabileceğini gösteren mevcut bilimsel birikime yeni bir boyut kazandırırdı.

Bilim insanları bu son araştırmada, gebelik esnasında Tip 1 yahut Tip 2 diyabeti olan ya da hamilelik sürecinde gestasyonel diyabet (gebelik şekeri) tanısı konulan kadınları maternal diyabet grubu içinde kıymetlendirdi. Gestasyonel diyabet, daha evvel şeker hastalığı olmayan bireylerin hamilelikte diyabet belirtileri göstermesi durumunu söz ediyor.

HAMİLELİKTE KÖTÜ BESLENME OTİZM RİSKİNİ ARTIRIYOR MU?

Araştırmacılar bu gayeyle, dünya genelinde 56 milyon anne ve çocuğunu içeren 202 farklı çalışmayı ayrıntılı bir halde inceledi.

Annenin yaşı ve vücut kitle indeksi üzere öteki potansiyel etkenler dikkate alındığında dahi, hamilelik devrinde diyabeti olan bayanların çocuklarında rastgele bir nörogelişimsel sorun yaşama mümkünlüğünün %28 daha fazla olduğu tespit edildi.

Bu kümedeki çocuklarda otizm riski %25, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) riski %30 ve zeka geriliği riski ise %32 oranında daha yüksek bulundu.

Bilim insanlarının dikkatini çeken bir öbür nokta ise, hamilelik öncesinde diyabet tanısı almış annelerin çocuklarında nörogelişimsel bozukluk gelişme riskinin, gestasyonel diyabeti olan annelerin çocuklarına kıyasla daha yüksek olmasıydı.

Elde edilen bulgular, gebelik periyodundaki diyabet ile bu problemler arasında direkt bir neden-sonuç münasebeti kurmuyor. Lakin Çin’deki Orta Güney Üniversitesi’nden çalışmanın başyazarı Fangkun Liu, diyabet ve nörogelişimsel bozukluk arasındaki bu ilginin bu denli geniş bir bilgi kümesinde bu kadar dengeli bir biçimde gözlemlenmesinin dikkat cazip olduğunu vurguluyor.

Bu kontağa tam olarak neyin neden olduğu şimdi netlik kazanmamış olsa da, araştırma takımı birtakım muhtemel düzenekler üzerinde duruyor. Tip 1 diyabetin çocuklarda inflamasyonu (iltihaplanma) artırabileceği ve bu durumun otizm ve DEHB riskinin yükselmesiyle temaslı olabileceği düşünülüyor. Ayrıyeten, maternal diyabetin genlerin tabir biçimini ve beyin işlevlerini etkileyebileceği de öne sürülen ihtimaller arasında.

Çalışmada yer almayan Dr. Magdalena Janecka da maternal diyabet ve otizm arasındaki alakanın bilindiğini fakat bu durumun altında yatan sistemlerin şimdi tam olarak anlaşılamadığını söz ediyor.

Öte yandan, yeni tahlildeki birtakım araştırmalarda kardeşlerin incelendiği ve maternal diyabet ile nörogelişimsel meseleler arasında besbelli bir temas bulunamadığı görülmüştür. Bu durum, birtakım genetik faktörlerin riski artırabileceğine işaret ediyor.

Bilim insanları, gelecekteki annelere hamilelikten evvel diyabet taraması yapılması ve gerekli tedavilerin uygulanması yönünde davette bulundu.