500 milyon yılda üretilecek proteini saatler içinde üretti
Yapay zeka, bilim dünyasında çığır açan bir muvaffakiyete daha imza attı. EvolutionaryScale isimli araştırma şirketinin geliştirdiği ESM3 yapay zeka modeli, tabiatta 500 milyon yılda evrimleşebilecek bir proteinin kodunu saatler içinde oluşturdu.
Araştırmacılar, bu yeni proteinin EsmGFP ismini verdikleri yeşil floresan protein olduğunu ve tabiatta mercanlar ile denizanalarında görülen parıltılı proteinlere benzediğini belirtiyor. Bu keşfin, bilhassa yeni ilaç geliştirme çalışmalarında değerli bir adım olabileceği düşünülüyor.
Proteinler, hayatın temel yapı taşlarından biri olup kas oluşumu ve hastalıklara karşı savaşmak üzere hayati fonksiyonları yerine getiriyor.
Yapay zekanın ürettiği EsmGFP proteini, şu anda sırf bilgisayar ortamında bir DNA kodu olarak bulunuyor. Lakin araştırmacılar, bu kodun laboratuvar ortamında sentezlenebileceğini ve çeşitli biyoteknolojik alanlarda kullanılabileceğini öngörüyor.
Yapay zekanın oluşturduğu bu protein kodu, tabiatta bilinen en yakın floresan proteinle sadece yüzde 58 benzerlik gösteriyor. Geri kalan dizilim büsbütün eşsiz ve tabiatta ortaya çıkması için 96 farklı genetik mutasyonun gerçekleşmesi gerekiyor. Hakemli bilimsel mecmua Science’ta yayımlanan araştırmaya nazaran, bu mutasyonların doğal yollarla evrimleşmesi 500 milyon yıldan uzun sürebilir.
Bu muvaffakiyet, EvolutionaryScale’in en gelişmiş yapay zeka modellerinden biri olan ESM3 sayesinde mümkün oldu. Model, eksik protein dizilerini tamamlayarak ve evrimin mümkün tüm yollarını hesaplayarak yeni fonksiyonel proteinler üretebiliyor.
Araştırmanın ortak müellifi ve EvolutionaryScale’in kurucu ortağı Alex Rives, yaptığı açıklamada “ESM3’ün temel biyolojiyi öğrendiğini ve evrimin keşfettiği alanların dışında da fonksiyonel proteinler üretebildiğini gördük” dedi.