Dünya’nın en büyük gizemlerinden biri çözülebilir: Büyük ispat yolda…

Southampton Üniversitesi’nden fizikçi Tim Fuchs, bu çalışmanın kıymetini şu sözlerle açıklıyor: 

“Karanlık unsur, evrenimizin yapısını belirleyen temel ögelerden biri lakin hâlâ direkt tespit edilemiyor. Bugüne kadar hiçbir deney, onu tespit etmeye yaklaşamadı.”

Bilim insanları kozmosa baktıklarında, gözle görülebilen olağan husus ölçüsü ile kütleçekim gücü ortasında büyük bir tutarsızlık olduğunu fark ettiler. Gökadaların dış kısımlarının dönüş suratları ve uzay-zamanın büyük kütlelerin etrafında nasıl büküldüğü, kainatta olağan unsurdan yaklaşık altı kat daha fazla karanlık unsur olduğunu gösteriyor.

Ancak karanlık unsurun ne olduğu hâlâ bilinmiyor. Gözle görülemeyen, ışık yaymayan ve kainattaki tek tesiri kütleçekim yoluyla hissedilen bu gizemli maddeyi tespit etmek için bilim insanları her türlü mümkünlüğü araştırmaya devam ediyor.

Bu noktada, Fuchs ve grubu Jovian-1 isimli bir uydu ile karanlık maddeyi algılayabilecek bir deney yapmaya hazırlanıyor. 2026 yılında fırlatılması planlanan Jovian-1, Dünya yörüngesinde iki yıl boyunca süzülerek karanlık hususa dair izler arayacak.

Deney kapsamında, grafit levhalar manyetik bir alan içinde havada tutulacak. Tim Fuchs, deneyin çalışma prensibini şöyle açıklıyor: 

“Deneyimiz, daha evvel yapılmış hiçbir çalışmaya benzemiyor. Mikro yerçekimi ortamında, manyetikler ortasında havada süzülen grafit kesimleri, en küçük kuvvetlere karşı son derece hassas olacak. Şayet karanlık husus muhakkak bir yoğunluğa sahipse, görünmez bir ‘karanlık rüzgar’ bu parçacıkları yavaşça iterek ölçülebilir bir hareket oluşturacaktır.”

Jovian-1, Southampton Üniversitesi, Portsmouth Üniversitesi ve Surrey Üniversitesi öğrencileri tarafından tasarlanan birkaç deney taşımakta. Deneyin sonuçlarının alınması birkaç yıl sürecek olsa da, karanlık unsura dair en güçlü ipuçlarından birini sağlayabilir.

Fuchs, Dünya’daki büyük karanlık unsur dedektörlerinin bugüne kadar neden kesin sonuç veremediğine dair kimi teorileri de paylaşıyor: 

“Bazı teorilere nazaran, karanlık hususun etkileşim oranı o kadar yüksek olabilir ki, atmosferimizi yahut Dünya’daki dağların altına inşa edilmiş dedektörleri aşamayabilir. Bu durum, yeryüzündeki deneylerin neden net sinyaller alamadığını açıklayabilir.”

Bilim insanları için bu deney uzaydaki birinci levitasyon teknolojisi denemesi olacak. Fuchs, bu projeyi şu sözlerle özetliyor: 

“Misyonumuz, uzayda karanlık maddeyi tespit edebileceğimizi kanıtlamak. Şayet başarılı olursak, cihanın en büyük gizemlerinden birini çözmeye bir adım daha yaklaşmış olacağız.”