Birkaç adım daha atılırsa ‘kuantum’ bildiğimiz her şeyi değiştirecek

Schrödinger’in kedisi, tıpkı anda hem meyyit hem de canlı olarak tanımlanan bir kuantum süperpozisyon durumunu temsil eder. Lakin bu cins kuantum durumları, ekseriyetle mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda, yani eksi 273,15°C’nin biraz üzerindeki şartlarda mümkün olur.

Avusturya Innsbruck Üniversitesi’nden Prof. Gerhard Kirchmair ve grubu, bu kere deneyi daha “sıcak” bir ortamda gerçekleştirdi. Elde ettikleri süperpozisyon durumu, 1.8 Kelvin’de (yaklaşık eksi 271.35°C) gözlemlendi.

Kirchmair, “Schrödinger fikir deneyinde kedinin canlı olduğunu, yani sıcak bir varlık olduğunu varsaymıştı. Biz de bu etkiyi çok soğuk olmayan şartlarda da üretip üretemeyeceğimizi görmek istedik” dedi.

Deneyde, bir qubit (kuantum biti) mikrodalga rezonatörü içerisine yerleştirildi. Hassas ayarlamalar sonucunda, qubit süperpozisyon haline sokuldu. Araştırma 4 Nisan’da Science Advances mecmuasında yayımlandı.

Araştırmanın başka muharrirlerinden Thomas Agrenius, “Çoğu meslektaşımız bu sonuçlara evvel inanmakta zorlandı zira sıcaklık çoklukla kuantum tesirleri bozar” diyerek bulguların ne kadar sıra dışı olduğunu vurguladı.

Çalışma, kuantum bilgisayarların geleceği açısından umut verici bir adım olabilir. Bugünkü kuantum bilgisayarlar, qubit’lerin kuantum bilgilerini kaybetmemesi için mutlak sıfıra yakın soğutma sistemleri içinde tutuluyor. Bu da yüksek maliyet ve teknik zorluklara yol açıyor.

Kirchmair, “Gerekli etkileşimleri sistem içinde sağlayabildiğimiz sürece sıcaklık o kadar da değerli olmayabilir” diyerek ilerleyen yıllarda kuantum aygıtlarının daha ulaşılabilir hale gelebileceğini belirtti.