Bol ölçüde oksijen barındıran galaksi bilim insanlarını şaşırttı
Cihanın oluşumundan yalnızca 300 milyon yıl sonra parlayan bir galaksi, astronomları şaşkına çevirdi. JADES-GS-z14-0 ismi verilen bu galaksi, hidrojen ve helyumdan daha ağır elementlerin şimdi oluşmamış olduğu düşünülen erken bir periyotta bol ölçüde oksijen barındırıyor.
Hollanda’daki Leiden Gözlemevi’nden kozmolog Sander Schouws, “Bu durum, yalnızca bebeklerin olması beklenen bir yerde ergen birinin bulunmasına benziyor. Bu sonuçlar, galaksinin çok süratli bir halde oluştuğunu ve olgunlaştığını gösteriyor” dedi.
Bilim insanları, Evren’in birinci oluştuğu devirde hidrojen ve helyumun hakim olduğunu, bu elementlerin yıldızların çekirdeklerinde nükleer füzyonla birleşerek oksijen üzere daha ağır elementleri oluşturduğunu düşünüyor. Lakin bu sürecin gerçekleşmesi için yıldızların hayatlarını tamamlaması ve süpernova patlamalarıyla elementleri uzaya yaymaları gerekiyor.
Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) teleskoplarını kullanan bir küme astronom, JADES-GS-z14-0 galaksisini gözlemledi. Bulgulara nazaran, galaksinin içerdiği oksijen ölçüsü varsayım edilenden 10 kat daha fazla. Bu durum, oksijenin oluşum suratının beklentilerin çok üzerinde olduğunu gösteriyor.
İtalya’daki Scuola Normale Superiore’den astrofizikçi Stefano Carniani, “Bu beklenmedik sonuçlar beni şaşırttı zira galaksi evriminin birinci basamakları hakkında yesyeni bir bakış açısı sundu. Bebek Evren’de bir galaksinin zati olgunlaşmış olması, galaksilerin nasıl ve ne vakit oluştuğuna dair değerli soruları gündeme getiriyor.” dedi.
Uzayın genişlemesi sebebiyle, uzak galaksilerden gelen ışık Doppler tesiriyle kırmızı dalga uzunluklarına hakikat kayıyor. James Webb Uzay Teleskobu (JWST) bu cins kırmızıya kaymış objeleri tespit edebilecek biçimde tasarlandı.
Bu keşif, erken Evren’in birinci milyar yılı içinde galaksilerin düşündüğümüzden çok daha süratli geliştiğine işaret ediyor. Şimdi ise bilim insanları bu süratli büyümenin kozmolojik vakit çizelgesini nasıl değiştirdiğini ve erken Evren hakkında sahip olduğumuz öbür varsayımların yine değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini anlamaya çalışıyorlar.