Neptün’ün gizemli ‘kutup ışıkları’ birinci defa görüntülendi

Auroraların birinci defa görüntülenmesiyle birlikte, Güneş Sistemi’ndeki her gezegende bu fenomenin bulunduğu da doğrulanmış oldu. Lakin, Neptün’ün auroraları Dünya’dakinden epeyce farklı görünüyor.

Dünya’da auroralar, Güneş rüzgarındaki parçacıkların manyetik alanımızla çarpışarak üst atmosfere yağmasıyla ortaya çıkar. Bu etkileşim, atmosferdeki parçacıklarla birleşerek gökyüzünde renkli ışıklar oluşturur. Fakat Neptün’de durum farklı.

Neptün’ün manyetik alanı sistemsiz ve eğik bir yapıya sahip. Bu sebeple, Güneş’ten gelen parçacıklar gezegenin kutuplarına değil, ekvatora daha yakın noktalarda birikiyor. Bu farklı manyetik alan yapısı, auroraların alışılmışın dışında bir yerleşimde ortaya çıkmasına yol açıyor.

James Webb Uzay Teleskobu’nun Neptün atmosferinden topladığı bilgiler, trihidrojen katyonu (H3+) olarak bilinen müspet yüklü hidrojen formunun varlığını ortaya çıkardı. Bu iyonlar, auroralarla bağlı olduğundan, araştırmacılar bu iyonların yoğunluğunu izleyerek Neptün’ün aurora haritasını çıkarmayı başardı.

Voyager 2’nin 1989’da yaptığı ölçümlerle karşılaştırıldığında, Neptün’ün sıcaklığının kıymetli ölçüde düştüğü tespit edildi. Daha düşük sıcaklıklar, auroraların daha sönük olmasına yol açıyor. Bu sebeple, evvelki kestirimlerin yanlış olduğu ve auroraların bulunamamasının arkasındaki sebebin gezegenin soğuması olduğu anlaşıldı.

Jüpiter’in daima ultraviyole ışıklarından oluşan güçlü auroraları ve Mars ile Satürn’ün ultraviyole auroralarının tersine, Neptün’ün auroraları daha zayıf ve farklı bir pozisyonda bulunuyor.

Araştırma, Nature Astronomy mecmuasında yayımlandı.