Dolar 47,1623
Euro 53,9803
Altın 6.093,03
BİST 13.981,05
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 31°C
Parçalı Bulutlu
İstanbul
31°C
Parçalı Bulutlu
Paz 30°C
Pts 32°C
Sal 32°C
Çar 30°C

Dinozor dokusuna ulaşmak mümkün mü? Fosilde protein kalıntıları bulundu

Bilim insanları, Güney Dakota’daki Hell Creek Formasyonu’nda bulunan bir dinozor fosilinde çürüyen kolajen izleri keşfetti. Bu buluş, fosillerde organik gerecin sırf dış kaynaklı kontaminasyon sonucu var olduğu istikametindeki eski görüşleri sarsıyor.

Dinozor dokusuna ulaşmak mümkün mü? Fosilde protein kalıntıları bulundu
22 Mart 2025 06:00
697
A+
A-

Araştırmacılar, fosilin Edmontosaurus cinsine ilişkin olduğunu belirledi. Bu otçul dinozor, 73 milyon yıl evvel Triceratops ve T. rex ile tıpkı periyotta yaşamış, 12 metre uzunluğa kadar büyüyebilen bir hadrozor çeşidiydi.

Fosilde hidroksiprolin amino asidi izlerine rastlandı. Hidroksiprolin, kolajenin temel yapı taşlarından biri ve çoklukla kemik dokularında bulunuyor. Bilim insanları, bu hususun varlığını doğrulamak için çapraz polarize ışık mikroskobu da dahil olmak üzere üç farklı tahlil sistemi kullandı.

Liverpool Üniversitesi’nden materyal bilimci Steve Taylor, “Bu çalışma, fosillerdeki organik moleküllerin sahiden var olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak halde kanıtlıyor” dedi.

Daha evvel 2007 yılında bir T. rex’in kol kemiğinde ve 2009 yılında bir hadrozorun bacağında kolajen tespit edilmişti. Fakat bu bulgular kimi bilim insanları tarafından reddedilmiş ve fosilleşme sürecinin tüm organik yapıları yok etmesi gerektiği öne sürülmüştü.

Ancak bu yeni çalışma, fosilde bulunan hidroksiprolin dizilerinin çok kısa ve düşük yoğunlukta olduğunu gösterdi. Şayet fosildeki kolajen sonradan bulaşan bir unsur olsaydı, amino asit dizileri eksiksiz olurdu.

FOSİLLER TEKRAR İNCELENEBİLİR

Araştırmacılar, eski fosil kayıtlarının yine tahlil edilmesi gerektiğini düşünüyor. Taylor, fosil örneklerinde uzun müddettir kullanılan çapraz polarize ışık mikroskobunun daha evvel gözden kaçan kolajen izlerini ortaya çıkarabileceğini belirtti.

Taylor, “Bu buluş, dinozorlar hakkında bilinmeyen ilişkileri keşfetmemize imkan sağlayabilir” diye ekledi.

Ayrıca, bilim insanları çağdaş hindi ve sığır kolajeni üzerinde yaşlandırma deneyleri yaparak dinozor fosilindeki izlerle karşılaştırdı. Sonuçlar, fosildeki izlerin çağdaş kaynaklardan kontaminasyon olmadığını doğruladı.

Bu keşif, organik moleküllerin milyonlarca yıl boyunca nasıl korunduğuna dair büyük soruları gündeme getiriyor. Fosillerdeki proteinlerin varlığı, biyolojik gereçlerin düşünüldüğünden çok daha uzun mühlet dayanabileceğini gösteriyor.

ETİKETLER: ,