Teknoloji devleri, gözünü dünyanın en su mahrumu bölgelerine dikti

Yapılan yeni bir araştırma, dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden olan Amazon, Google ve Microsoft’un bilgi merkezlerini beş kıtadaki en su mahrumu bölgelere kurduğunu ortaya koydu. Kelam konusu merkezlerin çok yüksek ölçülerde su gerektirmesi hasebiyle şirketlerin bu atağı reaksiyon çekti.

The Guardian ve SourceMaterial’ın ortak araştırmasına nazaran, üç şirketin data merkezleri halihazırda dünyanın en kurak bölgelerinde faaliyet gösterirken, öbür merkezler de kurulmaya devam ediyor.

“3 ŞİRKET, YÜZLERCE VERİ MERKEZİ AÇMAYI PLANLIYOR”

ABD Başkanı Donald Trump, üç teknoloji devine takviye taahhüdünde bulunurken, kelam konusu şirketlerin hem ABD’de hem de dünyanın farklı bölgelerinde yüzlerce data merkezi kurmayı planladığı öğrenildi. Bunun ise halihazırda su problemi yaşanan bölgelerin sakinleri üzerinde çok büyük bir olumsuz tesirinin olması bekleniyor.

Etik Teknoloji Derneği Kurucusu Lorena Jaume-Palasí, bahse ait değerlendirmesinde, “Su problemi hayati ehemmiyete sahip bir hal alacak. Kaynak açısından direnç, bu toplumlar için çok güç olacak” sözlerini kullandı.

Dünyanın en büyük çevrimiçi perakendecisi pozisyonunda bulunan Amazon’un su kullanımını azaltma eforları, şirket içinde itirazlara neden olurken, bu planların “etik olmadığı” yorumları yapılmıştı. SourceMaterial ve The Guardian’ın araştırması kapsamında sorulan sorulara karşılık veren Google ve Amazon sözcüleri yaşanan gelişmeleri savunurken, Microsoft yorum yapmayı reddetti.

“38 MERKEZ, SU KITLIĞININ OLDUĞU BÖLGELERDE”

Uzaktan depolama ve bilgilerin işlenmesi için kullanılan sunucular için ve ChatGPT üzere yapay zeka modellerini eğitmek maksadıyla bilgi teknolojisi şirketleri tarafından kullanılan data merkezleri, soğutma için su kullanıyor. SourceMaterial’ın tahlili, halihazırda etkin olan ve üç teknoloji devi tarafından kullanılan 38 bilgi merkezinin su ezası yaşanan bölgelerde bulunduğunu, benzeri 24 merkezin ise inşa evresinde olduğunu ortaya koydu.

Veri merkezlerinin yerleri birden fazla vakit “sektör sırrı” olarak biliniyor. SourceMaterial, mahallî haberler ile Baxtel ve Data Center Map üzere dal kaynaklarını kullanarak 632 bilgi merkezinin olduğu bir harita oluşturdu. Bu merkezlerin kelam konusu üç teknoloji şirketine ilişkin olduğu, ya faal oldukları ya da inşa basamağında oldukları tabir edildi.

“SENİN BULUTUN BENİM NEHRİMİ KURUTUYOR”

Yapılan araştırmaya nazaran, üç şirketin planları, bilgi merkezleri sayısında yüzde 78’lik bir artışı planladıklarını gösterdi. Bu planların Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya kıtalarını ilgilendirdiği belirtildi.

Suyun fazla olduğu bölgelerde data merkezlerinin yüksek su kullanımı daha az sıkıntılı olarak kabul edilirken, Microsoft, 2023 yılında kullandığı suyun yüzde 42’sinin “su geriliminin olduğu bölgelerden” geldiğini belirtmişti. Google’ın açıklamasına nazaran, şirketin kullandığı suyun yüzde 15’i de “yüksek su azlığının” olduğu bölgelerden geliyordu. Amazon, bu hususta bir data paylaşmadı.

İspanya’da su kahrı nedeniyle yeni data merkezlerinin kurulmasının durdurulması için kampanya yürüten “Senin bulutun benim nehrimi kurutuyor” (Tu Nube Seca Mi Río) isimli kümeden Aurora Gómez, hususa ait değerlendirmesinde, “Çok fazla su kullanıyorlar. Çok fazla güç kullanıyorlar” tabirlerini kullandı.