Makedon Kulesi’nin Restorasyonu ve Tarihî Önemi

Makedon Kulesi’nin Önemi ve Restorasyon Çalışmaları

Edirne Valisi Yunus Sezer, gazetecilere yaptığı açıklamada, Makedon Kulesi’nin kent için büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti. Roma döneminde inşa edilmiş olan bu kule, şehrin tarihî surlarının dört önemli kulesinden birisidir. 1870’li yıllarda kuleye eklenen saat ile birlikte, Makedon Kulesi, halk arasında “saat kulesi” olarak anılmaya başlamıştır.

Sezer, Makedon Kulesi’nin 1953 yılında meydana gelen depremde kısmi hasar gördüğünü hatırlattı. Şu anda kulede restorasyon çalışmalarının sürdüğünü ifade eden Sezer, sözlerine şöyle devam etti:

“Kule etrafında bulunan sur içi alanında kazı çalışmaları devam etmektedir. Her geçen gün yeni alanlar keşfedilmektedir. Son yapılan kazılarda bir şapel, bir seramik atölyesi ve bir buzhane ortaya çıkarıldı. Bu bölge, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait izleri taşıyan son derece önemli bir kültürel miras niteliğindedir. Restorasyon tamamlandığında, burası arkeolojik bir gezi alanı olarak halkın kullanımına sunulacak. Ayrıca Galata Kulesi’nde olduğu gibi ışıklandırma çalışmaları da yapılacak. Kule içerisine asansör sistemi kurulacak; ziyaretçiler, kulenin en üst katına çıkarken her katta farklı bir medeniyetin izlerini takip ederek ilerleyecekler.”

Restorasyon Çalışmaları

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2021 yılında başlatılan restorasyonun ikinci etap çalışmaları halen devam etmektedir. Kulede, duvar ve zemin jeoradar çalışmaları gerçekleştirilmiş, moloz taş duvar boşluklarında enjeksiyon malzemeleri ile güçlendirme çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca, arkeolojik alan ve kule ana yapısında esere zarar veren otlar, bitkiler ve odunsu kökler temizlenmiştir.

Kule ve çevresinde bulunan tuğla, moloz taş yüzeylerinin yanı sıra derzlerdeki çimento harç ve sıvalar da temizlenerek, yerine özgün derz ve harç uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra, alanda tehlike arz eden elektrik hatları ile izinsiz ve ruhsatsız yapılar kaldırılmıştır. Yapılan kazı çalışmaları sonucunda 10. yüzyıldan kalma bir şapele ait müştemilat, Bizans seramik fırını, 1908 yılına tarihlenen Osmanlı dönemine ait bir buzhane, Osmanlı dönemi altyapı sisteminin kalıntıları ve geç Osmanlı dönemine ait konut temellerinin kalıntıları bulunmuştur.

Makedon Kulesi Hakkında

Makedon Kulesi, Roma İmparatorluğu döneminde 117–138 yılları arasında hüküm süren Hadrianus tarafından yaptırılmış ve eski Edirne’yi çevreleyen surların üzerinde yer alan tek ulaşabilen kule olma özelliğini taşımaktadır. Edirne valilerinden Hacı İzzet Paşa, kuleye ahşap katlar ekleyerek üzerine saatler koymuş ve bu sebeple 1867’de “saat kulesi” olarak anılmaya başlamıştır.

Yapı, bir dönem yangın gözlem kulesi olarak da kullanılmıştır. 1953’teki büyük depremde ciddi hasar gören kulenin üzerine eklenen katlar ve saat bölümü, şehir estetiğini bozduğu gerekçesiyle düzenlenen bir rapor sonucunda dinamitlenerek yıktırılmıştır. Kule, 1990’lı yıllarda restore edilmiştir. Edirne Müzesi tarafından 2002 ve 2003 yıllarında çevresinde kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2021 yılında “Edirne Eski Saat Kulesi Restorasyonu” projesini başlatmıştır.