Skolyoz teşhisi koyulanlar dikkat: Bu antrenmanlar hayatınızı değiştirebilir
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Gökşen Gökşenoğlu, skolyozun erken teşhis edilmesinin değerine dikkat çekiyor. Uygun idman programları ile omurgadaki eğriliğin ilerlemesini durdurmak ve hatta olağana döndürmek mümkün. Pekala, skolyoz nasıl tespit edilir? Hangi idmanlar tesirli olur?
Skolyoz bilhassa adölesan çağında sık karşılaşılan kıymetli bir sorun. 10-18 ortasındaki adölesanlarda idiyopatik yâni nedeni bilinmeyen skolyozun görülme sıklığının yaklaşık yüzde 2-4 ortasında olduğunu hatırlatan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Gökşen Gökşenoğlu, “10 derece ve üzeri skolyoz oranı yüzde 2-4 iken, 20 derece ve üzeri skolyoz görülme oranı yüzde 0.3-0.5 civarındadır. Kız çocuklarında skolyoz ilerleme riskinin erkeklere nazaran 8-10 kat daha fazla. Bu nedenle bilhassa ergenlik periyodunda tertipli taramalar önemli” diye konuştu.
‘ERGENLİKTE ÇOK SÜRATLİ İLERLİYOR’
Son yayınlanan literatür araştırmalarına nazaran, skolyozun yüzde 80 civarında büyük bir kısmının şimdi nedeni belirlenememiş (idiopatik) tipte olduğunu ve daha çok uzunluk uzamasının süratli olduğu ergenlik periyodunda oluştuğunu söyleyen Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Bu dönemde çocukların gelişimleri çok süratli olduğu için skolyozun da tıpkı süratle büyüyebildiğini tespit eden çalışmalar vardır. Bu yüzden erken müdahale skolyoz tedavisinin olmazsa olmazı diyebiliriz” tabirlerini kullandı.
‘EGZERSİZLE ESNEKLİK VE DÜZELME MÜMKÜN’
Skolyoz tedavisinde idmanın aktifliğini destekleyen çok sayıda bilimsel çalışma bulunduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Gökşenoğlu, şu bilgileri paylaştı:
“Omurga eğriliklerinde esneklik kaybı sık karşımıza çıkıyor. Hawes, esnekliği muhafazanın ve artırmanın ehemmiyetini vurgulayan çalışmalar yapmıştır. Antrenmanlar, skolyozun ilerlemesini durdurmaya, eğriliğini azaltmaya, kozmetik görünümü düzgünleştirmeye ve şayet kullanılıyorsa korsenin olumsuz tesirlerini azaltmaya yardımcı olur. Erişkinlerde ise skolyoza özel antrenmanlar, ağrı tedavisinde başarılı sonuçlar vermektedir.”
‘HER SKOLYOZ HASTASINA TIPKI İDMAN PROGRAMI UYGULANMAZ’
Skolyoz tanısı alan çocuklar için antrenman programlarının nasıl olması gerektiğini Doç. Dr. Gökşen Gökşenoğlu şu cümlelerle anlattı:
“Skolyoz tanısı alan çocuklarda, tabip tedavi programını ve amaçları belirler. Bu bahiste tecrübeli bir fizyoterapist ile birlikte çalışır. Burada en kıymetli olan nokta, skolyoz tedavisinin şahsa özel olduğu ve her idmanın bireye özel olarak verilmesi gerektiğidir. Her skolyoz hastasında tıpkı idman programı uygulanmayabilir.”
‘DOĞRU ANTRENMANLA CERRAHİ ÖNCESİNDE DE SKOLYOZ DERECESİ DÜŞÜRÜLEBİLİYOR’
Doğru antrenman programı ile cerrahinin muvaffakiyet oranının da yükseltilebildiğine işaret eden Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Cerrahi müdahale öncesinde antrenman uygulaması yapıldığında skolyoz derecesinde azalma gerçekleşen hadiselerimiz olduğundan, cerrahinin de muvaffakiyet oranını yükseltebiliyoruz. Kimi hadiselerde ise cerrahiye gerek kalmadan idman ile olumlu sonuçlar alabiliyoruz” dedi.
SKOLYOZA KARŞI TESİRLİ EGZERSİZLER
100 yıldan fazla bir müddettir skolyoz tedavisinde özel idmanların uygulandığını belirten Doç. Dr. Gökşenoğlu, şu yaklaşımları sıraladı:
“Schroth, Schroth Best Practice, Lyon, Skolyoz için Bilimsel Antrenman Yaklaşımı, Barcelona Skolyoz Fizik Tedavi Okulu, Dobomed, Side Shift ve Skolyozun İşlevsel Kişisel Tedavisi. Bunlar ortasında en yaygın kullanılan ve aktifliği kanıtlanmış yol Schroth metodudur. Son araştırmalar, Schroth Best Practice idmanlarının en tesirli sistemlerden biri olduğunu göstermektedir. “
‘EBEVEYNLERİN TAVRI ÖNEMLİ’
Skolyoz tedavisinde ebeveynlerin rolüne dikkat çeken Doç. Dr. Gökşenoğlu, sözlerine şöyle devam etti:
“Aileler bazen ilerlemesinden korktukları için ya da sıkı takip etmek hedefiyle çocuklarına baskı yaparak antrenman yaptırabiliyor yahut daima dik durmalarını söyleyebiliyorlar. Lakin bu yaklaşım çocuklar için yorucu olabilir. Çocukların, skolyozdan korkmadan bunun düzeltebileceğini bilerek özveri ile antrenman yapması ve günlük ömrünü bu biçimde düzenlemesi gerekir. Bizler fizikî tıp ve rehabilitasyon grubumuzla birlikte aile eğitimini önemsiyoruz. Çocuklara idmanı zorla değil de sevdirerek, onların ömürlerinin bir modülü haline getirerek antrenman yaptırmayı hedefliyoruz.”
‘ÇOCUKLARIN OMUZLARINDAKİ ASİMETRİYE DİKKAT’
Skolyozda erken teşhisle yüz güldürücü sonuçlar alınabildiğini ve bu noktada ebeveynlerin çok dikkatli olmaları gerektiğini hatırlatan Doç. Dr. Gökşenoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Aileler, çocuklarının yamuk oturmasına sık sık denk geliyorsa, kıyafetlerinin orantısız durduğunu düşünüyorsa ya da kamburluğunun arttığını ve omuzlarının asimetrik durduğunu fark ederlerse vakit kaybetmeden ilgili doktorlara başvurmalarını öneririm.”