Telefonu alarm olarak kullananlar için hayati ikaz: Tek bir mod koruyor

semFYC’nin Önleyici Faaliyetler ve Sağlık Geliştirme Programı (PAPPS) koordinatörü ve aile tabibi Asensio López cuidateplus’a yaptığı açıklamada cep telefonu kullanımının uyku kalitesi ve tertibi üzerindeki olumsuz tesirlerinden kaçınmak için muhakkak bir kurala uyulmasının kural olduğunu belirtiyor.

López, örneğin, telefonun dinlenme moduna alınmasının bu mevzuda tesirli bir tahlil olduğunu, fakat bu işlevin çok az kişi tarafından kullanıldığını söz ediyor. Ayrıyeten, telefonun sırf sabah alarmını çalıştırmak için kullanılmasının ve bu emelle hudutlu kalmasının değerini vurguluyor.

Telefonu diğer gayeyle kullanmak uykuyu etkiliyor

Asensio López, yapılan araştırmaların cep telefonlarını öteki aktiviteler için kullanmanın uyku kalitesini potansiyel olarak etkilediğini ortaya koyduğunu belirtiyor. Fakat, bu tesirin her bireyde ve her durumda tıpkı olmadığını da vurguluyor.

Toplumsal gerçeklere bakıldığında, ergenler ve gençlerin uyumadan evvel cep telefonlarını en sık kullanan yaş grubu olduğu görülüyor. Araştırmalar, bu kümedeki bireylerin kıymetli bir kısmının uyku saatlerinde kalite meseleleri yaşadığını ve bu durumun gün içindeki performanslarına olumsuz yansıdığını gösteriyor.

Asensio López, uykuyla ilgili meselelerin kökenini değerlendirirken, uykuya dalmadan evvel cep telefonlarını yoğun biçimde kullanan bireylerin, geçmişte uyku sorunları yaşayıp yaşamadığının yahut ömürlerinin başka alanlarında zorluklarla karşılaşıp karşılaşmadığının tespit edilmesinin kıymetli olduğunu vurguluyor.

Sirkadiyen ritmi olumsuz etkileniyor

Mavi ışık ve sirkadiyen ritim arasındaki temasa dikkat çeken Dr. Asensio López, cep telefonları, televizyonlar ve tabletler üzere aygıtların yaydığı mavi ışığın, sirkadiyen ritmi olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Bu tesirin, uyku ve uyanıklık döngüsünde bozulmalara yol açabileceğini vurgulayan López, bu faktörün uyku kalitesine yönelik önemli bir risk oluşturduğunu tabir ediyor.

Melatonin hormonunu geciktiriyor

Bu durumun temel sebebi, aygıtların yaydığı mavi ışığın, olağan sirkadiyen döngülerde uyku evrelerinden sorumlu olan melatonin hormonunun salgılanmasını geciktirebilmesidir. Bu gecikme, çeşitli olumsuz sonuçlara yol açabilir: Uykunun geç başlaması, gece boyunca daha sık uyanıklık hali ve sabah saatlerinde uyanıklık seviyesinde azalma üzere tesirler gözlemlenebilir. Bu durum, uyku nizamını önemli halde etkileyebilir.

Kronik uyku yoksunluğu

Çeşitli araştırmalar, ergenlik devrindeki gençlerin uyku saatlerini geciktirme eğiliminde olduğunu ve bu durumun, aygıtların uyku öncesi kullanımına bağlı olarak kronik uyku yoksunluğu ile gündüz uykululuğuna sebep olduğunu ortaya koymuştur. Dr. Asensio López, bu durumun gecikmiş faz sendromu olarak isimlendirildiğini ve yatmadan evvel uykuya dalmada yaşanan zorluklarla karakterize olduğunu belirtiyor. López, bu sendromun tıpkı vakitte beklenenden iki yahut daha fazla saat sonra uyanmaya yol açtığını söz ediyor.

Erteleme etkisi

Asensio López, alarmın birinci çaldığında erteleme alışkanlığına yönelik genel sonuçlara ulaşmayı sağlayan rastgele bir araştırma olmadığını söz ediyor. Kimi bireylerin daha fazla uyumayı tercih ettiğini ve bu durumun keyifli bir tecrübe sunduğunu belirten López, başkalarının ise güne erken, huzurlu ve planlı bir başlangıcın refahlarını artırdığını vurguluyor. Bu tesirin büsbütün ferdî özelliklere ve şartlara bağlı olduğunun altını çiziyor.