Bir sakızda 250 bin tane bulundu! Fark etmeden yutuyoruz…

Araştırmacılar, ‘otomatik Raman spektroskopisi’ isimli bir teknik kullanarak, çiğneme sırasında sakızdan salınan parçacıkları tahlil etti. Çalışmaya nazaran yalnızca bir saatlik çiğneme müddetinde tam 251 bin 244 mikroplastik parçacığı tükürüğe karışıyor. Üstelik bu parçacıkların büyük çoğunluğu birinci 20 dakikada ortaya çıkıyor.

Dr. Cuong Cao, bu bulguların göz ardı edilen mikroplastik kaynaklarını ortaya koyduğunu belirterek, “Çalışmamız, sakız üzere günlük tüketilen eserlerin mikro ve nano plastik kirliliğinde kıymetli bir rol oynadığını gösteriyor” dedi.

Sakızların birçok, uzun moleküllerden oluşan polimerler içeriyor. Birtakım markalar doğal polimerler kullanırken, kimileri plastik gibisi sentetik polimerlerden faydalanıyor. Örneğin Wrigley’s, sakız bazında ‘güvenli ve tutarlı’ bir yapı oluşturmak için sentetik materyaller kullandığını açıklıyor.

Ancak bu sentetik yapı her vakit saf değil. Portsmouth Üniversitesi’nden David Jones, sakızların içeriğinde otomobil lastiklerinde kullanılan stiren-bütadien, plastik torbalarda bulunan polietilen ve ahşap tutkalı polivinil asetat üzere kimyasalların yer aldığını vurguladı.

Araştırma kapsamında orta yaşlı bir erkek istekli bir saat boyunca sakız çiğnedi ve her iki dakikada bir tükürük örneği verdi. Sonuçlar, mikroplastiklerin bilhassa çiğnemenin birinci anlarında yoğun biçimde salındığını ortaya koydu.

Çalışmayı kıymetlendiren Leiden Üniversitesi’nden Prof. Dr. Michael Richardson ve Dr. Meiru Wang, bu boyuttaki mikroplastiklerin insan sıhhati üzerindeki tesirlerinin hala bilinmediğini belirtti. “Bu parçacıkların tesirleri hakkında hiçbir şey bilmiyoruz” diyen uzmanlar, mevcut çalışmaların niteliğine yönelik tenkitlere de dikkat çekti.

Bazı bilimsel bulgular ise telaş verici. 2024 başında yapılan bir araştırma, bağırsakta kanser hücrelerinin mikroplastiklerle temas sonrası süratle yayıldığını gösterdi. Öbür bir çalışma ise erkek spermlerinde plastik parçacıklarına rastlandığını ortaya koydu.

Tüm bu bulgulara karşın bilim dünyasında görüş birliği yok. Bazıları mikroplastiklerin potansiyel ziyanlarının abartıldığını savunurken, bazıları de mevcut araştırmaların daha derinleştirilmesi gerektiğini düşünüyor. Gerçek tesir ise ilerleyen yıllarda netlik kazanacak.