Hayatın izleri… Mars’taki en büyük karbon molekülleri bulundu
NASA’nın Curiosity keşif aracı, Mars’ta antik bir göl yatağı olduğuna inanılan bir bölgeden aldığı örneklerde, şimdiye kadar Kızıl Gezegen’de tespit edilen en büyük karbon moleküllerini ortaya çıkardı. Bu keşif, Mars’ta hayatın geçmişte var olmuş olabileceğine dair değerli bir ipucu olabilir.
Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden (CNRS) analitik kimyager Caroline Freissinet liderliğindeki milletlerarası bir grup, Mars yüzeyinden alınan bu örnekleri Dünya’da bir laboratuvarda doğruladı. Keşfedilen uzun karbon zincirlerinin varlığı, Curiosity’nin Mars yüzeyindeki organik molekülleri tespit etme yeteneğini göstermesi açısından büyük ehemmiyet taşıyor.
Curiosity’nin temel gayesi, Mars’ın bir vakitler hayat barındırıp barındırmadığını yahut ömür şartlarına yakın olup olmadığını belirlemek. Gale kraterindeki tortul kayalar üzerinde yapılan incelemeler, klorlu ve kükürt içeren organik bileşiklerin yanı sıra nitratlar üzere çeşitli maddelerin varlığını ortaya çıkarmıştı.
Araştırmacılar, ‘Cumberland’ ismi verilen bir çamurtaşı birikintisinden alınan mineral örneklerini tahlil etmek için kimyasal bir artırıcı kullanarak deneyler gerçekleştirdi. Örnekler, gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi yoluyla yaklaşık 850 °C’ye kadar ısıtıldı.
Bu süreç sonucunda, şimdiye kadar Mars’ta görülen en uzun karbon zincirleri olan dekana (C10H22), undekana (C11H24) ve dodekana (C12H26) üzere doymuş hidrokarbon zincirleri tespit edildi. Ayrıyeten, örnekte benzoik asit üzere diğer organik bileşikler de bulundu.
Araştırmacılar, Mars gibisi mineral şartlarının, benzoik asit üzere organik bileşiklerden bu karbon zincirlerini üretebileceğini göstermek için çeşitli laboratuvar deneyleri gerçekleştirdiler. Lakin, bu bileşiklerin abiyotik süreçler yoluyla oluşabileceği üzere, daha karmaşık organik maddelerin bozunması sonucu ortaya çıkmış olabileceği ihtimali de göz ardı edilemiyor.
Araştırmanın muharrirleri, bu tıp organik bileşiklerin Dünya’da da bulunabileceğini ve biyokimyasal süreçlerin kozmik eserleri olabileceğini belirtiyor. Lakin, bu bileşiklerin sahiden biyolojik kökenli olup olmadığını anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerektiği vurgulanıyor.