Bedeni balık üzere kokutan ender hastalık: En çok bayanları etkiliyor

Dünyadaki TMAU olaylarının kesin sayısı bilinmemekle birlikte, görülme sıklığı ile ilgili kestirimler büyük ölçüde değişkenlik gösterir. Yapılan iddialar, her 200 bin ila 1 milyon şahıstan birinde bu hastalığın görülebileceğini belirtmektedir.

TMAU’nun nedeni, bedende trimetilamin isimli kimyasalın birikmesidir. Olağanda, bağırsaktaki bakteriler tarafından yumurta, karaciğer, baklagiller ve kimi deniz eserlerinin sindirilmesiyle trimetilamin üretilir. Sağlıklı bireylerde bu kimyasal, FMO3 ismi verilen bir enzim tarafından trimetilamin N-oksit isimli kokusuz bir maddeye dönüştürülerek idrar yoluyla bedenden atılır.

Ancak TMAU hastalarında bu enzimatik süreç düzgün çalışmaz. Bu durum, çoğunlukla FMO3 genindeki mutasyonlardan kaynaklanır ve hastalık çoklukla otozomal resesif biçimde kalıtılır. Yani hastalığın ortaya çıkması için hem anne hem de babadan kusurlu genin alınması gerekir. Daha ender olarak, TMAU’nun sebebi büyük ölçüde trimetilamin üreten yiyeceklerin tüketimi, karaciğer yetmezliği ya da testosteron replasman tedavisi üzere tıbbi tedaviler olabilir.

TMAU’nun belirtileri doğumdan itibaren görülebilir ya da çoklukla ergenlik periyodunda ortaya çıkar. Kimi hastalar daima olarak güçlü bir balık kokusuna sahipken, kimilerinde bu koku dönemsel olarak ortaya çıkabilir. Gerilim ve beslenme alışkanlıkları belirtileri kötüleştirebilir.

Her ne kadar TMAU ölümcül olmasa da, hastaların ömür kalitesini önemli biçimde etkileyebilir. Koku sebebiyle toplumsal alakalarda ve mesleklerinde zorlanabilen hastaların, depresyon, anksiyete ve hatta intihar niyetleri üzere ruh sıhhati meseleleriyle müsabaka riski yüksektir.

TMAU için kesin bir tedavi bulunmamaktadır. Lakin tabipler, hastalara trimetilamin içeren ya da bu kimyasalı oluşturabilecek maddelerden kaçınmalarını önermektedir. Bilhassa bu yiyecekler arasında yumurta, karaciğer, böbrek, deniz eserleri ve baklagiller yer alır.

Hastalara ayrıyeten, hafif asidik sabun yahut şampuanlarla ciltlerini yıkamaları, yoğun terlemeye sebep olacak aktivitelerden kaçınmaları, giysilerini sık sık yıkamaları ve antiperspirant kullanmaları önerilmektedir.

Ayrıca bağırsaklardaki trimetilamin üreten bakterileri azaltmak için düşük dozda antibiyotikler ya da bağırsakta trimetilaminin emilimini azaltmak için etkin kömür üzere tedaviler de önerilebilir. Lakin etkin kömür, birçok ilaçla etkileşime girebileceği için dikkatle kullanılmalıdır.

Bu makale sırf bilgilendirme gayelidir ve tıbbi tavsiye sunma gayesi taşımamaktadır.