Dolar 48,4772
Euro 56,4620
Altın 6.860,39
BİST 14.405,25
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Parçalı Bulutlu
İstanbul
27°C
Parçalı Bulutlu
Per 27°C
Cum 27°C
Cts 28°C
Paz 27°C

7 bin yıllık DNA zımnî tarihi aydınlattı: Çöl değilmiş…

Bugün kavurucu sıcakları ve kuraklığıyla tanınan Sahra Çölü, binlerce yıl evvel farklı bir görünüme sahipti. Göl ve ırmaklarla dolu, yeşil savanlarla kaplı bu coğrafyada, erken insan toplulukları hayvancılık yaparak hayat sürüyordu. Şimdi ise, Libya’nın güneybatısındaki Takarkori kaya barınağında bulunan iki bayanın kalıntıları, bu eski hayatın genetik izlerini gün yüzüne çıkardı.

7 bin yıllık DNA zımnî tarihi aydınlattı: Çöl değilmiş…
9 Eylül 2026 00:20
73
A+
A-

Max Planck Enstitüsü’nden evrimsel antropolog Nada Salem ve takımı, 7 bin yıl öncesine ilişkin bu bireylerin antik DNA’sını inceledi. Bulgular, bu bayanların genetik olarak 15 bin yıl evvel Fas’ta yaşamış avcı-toplayıcılarla büyük benzerlik taşıdığını ortaya koydu. Bu da Kuzey Afrika’da binlerce yıl boyunca istikrarlı bir insan nüfusunun varlığını destekliyor.

Araştırmaya nazaran, Sahra’nın nemli periyotlarında beşerler bölgede avlanıyor, kaynak topluyor ve hayvancılıkla uğraşıyordu. Eski göl tortuları, polen örnekleri ve arkeolojik eserler de bunu doğruluyor. Birebir vakitte bu popülasyonun, Sahra’nın güneyindeki Afrika topluluklarından genetik olarak farklı bir yol izlediği anlaşıldı.

Takarkori bireylerinin genetik yapısında Levant bölgesinden gelen küçük ölçüde Neandertal DNA’sı da bulundu. Lakin bu oran, Faslı atalarından daha düşük, Sahra altı Afrika’daki bireylerden ise daha yüksek. Bu durum, Avrupa’dan gelen genetik tesirin Sahra’yı geçemediğine işaret ediyor.

Johannes Krause isimli bir diğer Max Planck araştırmacısı, “Kuzey Afrika’daki erken popülasyonlar büyük ölçüde izoleydi, fakat az da olsa dışarıdan gen akışıyla Neandertal DNA’sı aldılar” diyor.

İlginç olan bir öteki bulgu ise Takarkori halkının çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşırken, genetik olarak büyük bir göç geçirmemiş olması. Bu, bölgeye pastoralizmin göçlerle değil, kültürel etkileşim yoluyla yayıldığını gösteriyor.

Araştırmacılar, Sahra’daki farklı ekosistemlerin –özellikle sulak alanlar ve dağlık bölgelerin– göçleri engelleyen doğal bariyerler oluşturduğunu düşünüyor.

Savino di Lernia isimli arkeolog, çalışmanın sonunda şu sözlerle özetliyor: “Sahra’nın derin geçmişine ışık tutarak, insan göçleri, adaptasyonları ve kültürel evrim hakkında daha fazla bilgi edinmeyi amaçlıyoruz.”

ETİKETLER: ,