Kanser tedavisinde kullanılıyor: Tüm dünyada yalnızca 1 çay kaşığı kadar kaldı

Periyodik tablonun halojen kümesinde iyodun altında yer alan ve Dünya’daki en az element olarak kabul edilen astatin günümüzde tüm muhtemel kalıntılar bir araya getirilse bile, yalnızca 20 gram kaldı.

es.gizmodo.com’un haberine nazaran Dünya’da sadece 20 gram kadar kaldığı varsayım edilen bu element, saniyeler içinde yapısının bozulması sebebiyle depolanamıyor. Her ne kadar kısa ömürlü ve süreksiz olsa da bu element, ileri tıbbi araştırmalar ve bilimsel sonların anlaşılmasında hayati bir rol oynuyor.

Hacmi bir çay kaşığı tuzdan daha az olan bu kaynak, tabiatta sabit bir formda bulunmamasıyla da bilim dünyasında gizemini koruyor.

Kanser tedavilerinde kıymetli bir uygulama alanına sahip

Bu radyoaktif madde, kanser tedavilerinde değerli bir tıbbi uygulama alanına sahiptir. Parçacık emisyonu yoluyla hücreleri hassas bir biçimde yok etme yeteneğine sahip olsa da, raf ömrünün son derece kısa olması, birikimini yahut geniş çapta kullanımını engellemektedir.

Milyonlarca yıl dayanabilen uranyum ve toryum üzere elementlerin bilakis, bu madde saniyeler içinde parçalanmaya başlar ve en istikrarlı formunda bile bir dakikadan fazla varlığını sürdüremez.

1939 yılında keşfedildi

Bu elementin keşfi, 1939 yılında uranyum minerallerinde tespit edilen tuhaf izlerle başladı. 1940 yılında bir fizikçi, bizmut atomlarını alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek birinci kere bu elementi yapay olarak sentezlemeyi başardı. Böylelikle element ismini alırken izotopları da incelenebildi.

Bugüne kadar araştırma maksadıyla laboratuvarlarda küçük ölçülerde üretildi fakat birkaç saatten fazla stabil tutulması hiçbir vakit mümkün olmadı.

Radyoaktif bir hayalet

Astatin, ismini Yunanca “kararsız” manasına gelen “astatos” sözünden alır ve bu ismi haklı çıkaracak formda son derece az ve geçicidir. En kararlı formları bile dakikalar ya da saniyeler içinde bozulan bu element, birikimini yahut pratik kullanımını neredeyse imkânsız kılar.

Tıbbi araştırma laboratuvarlarında, bilhassa onkolojik tedavilerdeki potansiyeli araştırılmaktadır. Radyoaktif emisyonlarının kanser hücrelerine hassasiyetle yönlendirilebilmesi, onu umut verici bir aday haline getirse de, kısa ömrü yaygın klinik kullanımını engellemektedir.

Dünya’da su, lityum yahut helyum üzere kıt kaynaklar tartışılırken, astatin bu elementlerin tümünden çok daha ender bir kaynak olarak dikkat çekiyor. Kainatın kimyasının karmaşıklığını hatırlatan astatin, gezegenimizdeki en değişken ve gizemli maddelerden biridir.