NASA’dan çığır açan adım: Göklerde yeni devir başlayacak
Havacılık dalı, global karbondioksit (CO2) emisyonlarının yaklaşık yüzde 2,5’ini üretiyor. Onlarca yıldır daha verimli uçak dizaynları ve alternatif yakıtlar üzerine çalışmalar yapılmasına karşın, bu oran besbelli bir formda azalmadı. Fakat NASA, havacılığın daha sürdürülebilir hale gelmesi için yeni teknolojiler üzerinde çalışmaya devam ediyor.
Son olarak, Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi’nden Phillip Ansell, NASA’nın Gelişmiş Konseptler Enstitüsü (NIAC) hibesini alarak hibrit hidrojen temelli bir uçak motoru geliştirme projesine takviye aldı. Hy2PASS ismi verilen bu sistem, yakıt hücresi ve gaz türbinini bir ortaya getirerek hibrit bir motor yaratmayı amaçlıyor.
Hibrit uçak motorları daha evvel de denendi, lakin Hy2PASS’ın en büyük farkı hava idaresi sisteminde yaptığı yenilikler. Standart hibrit motorlarda, yakıt hücresi hidrojeni kullanarak elektrik üretir ve bu güç bir kompresörü çalıştırarak türbini döndürür. Fakat Hy2PASS, kompresörü türbinden büsbütün ayırarak sistemin daha verimli çalışmasını sağlıyor.
Bu sistemle, mekanik ilişkiden kaynaklanan ısı kayıpları önleniyor, ayrıyeten kompresörün suratını bağımsız olarak denetim etme imkanı doğuyor. Bu sayede, sistemin çalışma basınçları optimize edilebiliyor ve motorun genel verimliliği değerli ölçüde artırılıyor.
Daha da değerlisi, Hy2PASS motorunun egzoz emisyonu sadece su buharından oluşuyor. Yani karbon salınımı sıfıra yakın olacak. Teorik olarak bu sistem, NASA ve havacılık sanayisinin yıllardır aradığı çevreci uçuş teknolojisi olabilir.
Ancak bu sistemin tam manasıyla hayata geçirilmesi için önünde uzun bir yol var. Birinci kademe olan NIAC Phase I hibe sürecinde, konseptin uygulanabilirliği kanıtlanmaya çalışılacak. Ayrıyeten, gelecekteki uçuş senaryolarında güç ihtiyaçlarını optimize etmek için “görev rotası optimizasyonu” üzere parametreler tahlil edilecek.
Bu sistemin hangi uçuşlarda en verimli formda kullanılabileceği hala bilinmeyen olsa da, birinci evrede bu bahsin ayrıntılandırılması bekleniyor. Şayet proje başarılı olursa, Dr. Ansell’in NASA’nın önceki tasarım gayelerini muvaffakiyetle karşılamış olması göz önüne alındığında, hidrojenle çalışan uçakların yakın gelecekte gökyüzüne dönebileceği düşünülüyor.