Gençlerde kolon kanseri alarmı: Hastalık süratle yayılıyor!

Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Meltem Ergün, dünyada yaklaşık 900 bin kişinin bu hastalıktan hayatını kaybettiğini söyledi.

İstatistiklere nazaran her iki cinsiyet için kıymetli bir sorun olan kolon kanserleri için 40 yaş altındaki bireylerde görülme ivmesinin artmasının tabloyu çok daha önemli boyutlara taşıdığını söz eden Prof. Dr. Ergün, gençlerdeki bu artışa sebep olabilecek noktalara işaret etti.

GENÇLER RİSK ALTINDA

Amerikan Kanser Derneği’nin (ACS) Mart 2024’te yayımladığı rapordaki bilgileri aktaran Prof. Dr. Ergün, “Genellikle 50 yaş üstü şahıslarda görülen kolorektal kanser, 40’lı, 30’lu hatta 20’li yaşlardaki bireyleri de giderek daha fazla etkiliyor.

Her beş yeni bağırsak kanseri olayından biri 40’lı yaşların başında yahut daha genç bireylerde teşhis edilmektedir. Bu durum, genç nüfus arasında kolon kanseri hadiselerinin besbelli bir halde arttığını göstermektedir” diye konuştu.

‘AMERİKAN KANSER DERNEĞİ TARAMA YAŞINI 45’E DÜŞÜRMÜŞTÜ’

50 yaş altı erkeklerde kansere bağlı ölümlerin önde gelen sebebi olmasının verdiği telaşla birlikte 2018 yılında Amerikan Kanser Derneği’ni harekete geçirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Ergün, 2018 yılında kolerektal tarama için önerilen yaş hududunu 45’e düşürdüğünü belirtti.

Düzenli tarama, kolorektal kanserin erken teşhisi yahut önlenmesi için çok değerli bir araç olduğu için bu kararın alındığını anlatan Prof. Dr. Ergün, “Çünkü evvelce daha çok 50 yaş ve üzeri bireylerde görülen bu hastalık, artık 20’li ve 30’lu yaşlardaki bireylerde de sıkça teşhis ediliyor. Hasebiyle farkındalığın çok daha erken yaşlarda başlaması ve gerekli tedbirlerin alınması gerekiyor” sözlerini kullandı.

KIRMIZI BAYRAK KALDIRTACAK BELİRTİLER

2024 yılında Journal of the American Medical Association mecmuasında yayınlanan ve 50 yaş altı yaklaşık 25 milyon kolorektal kanser hastasını kapsayan ve 81 çalışmayı inceleyen bilimsel incelemedeki dataları aktaran Prof. Dr. Meltem Ergün, “Erken başlangıçlı kalorektal kanserli hastalarda en sık görülen belirtinin dışkıda bilinmeyen kan olduğu gösterilmiş. Bunun yanında karın ağrısı, kansızlık ve değişen bağırsak alışkanlıkları da yaygın şikayetler olarak belirlenmiş. Genel olarak ileri yaş kümelerinde görülen kolon kanseri belirtileri de benzeridir. Lakin erken yaşlarda bu sıkıntılar farklı sıhhat meseleleriyle da karıştırılabiliyor. Tahminen akla gelmiyor. Yemekle ilgili bir duruma ya da yorgunluğa bağlanabiliyor. Bu durum da teşhiste gecikmelere yol açtığı için insanların bahisle ilgili farkındalığının artırılması çok önemli” dedi.

KOLON KANSERİ GENÇLERDE NEDEN ARTIYOR?

Kolon kanseri hadiselerinin bilhassa, Z jenerasyonu, Y nesli ve X jenerasyonundaki bu artış eğiliminin sebep kaynaklandığının tam olarak bilinmediğine işaret eden Prof. Dr. Ergün, sözlerine şöyle devam etti:

“Gençlerdeki bu artışın sebepleri arasında obezite, hareketsiz ömür usulü, batı şekli beslenme, aşırı şeker tüketimi ve çevresel faktörleri işaret etmektedir. Bilhassa yüksek ölçüde kırmızı et ve işlenmiş besin tüketimi, düşük lif alımı ve aşırı alkol kullanımı, kolon kanseri riskini artıran etkenler arasında bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, gençlerin kolon kanseri konusunda bilinçlenmesi ve erken teşhisin ehemmiyetini kavraması hayati kıymet taşımaktadır. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek, nizamlı antrenman yapmak ve rutin sıhhat denetimlerini aksatmamak, kolon kanseri riskini azaltmada tesirli adımlar olacaktır.”

TARAMALARA NE ZAMAN BAŞLANMALI?

Kolon kanseri bilhassa erken evrelerde hiçbir belirti vermeden sinsi halde ilerlediğinin altını çizen Prof. Dr. Meltem Ergün, “Özellikle polipler ve küçük tümörler bağırsaklarda belirli büyüklüğe gelene kadar fark edilemeyebilir. Bu sebeple bilhassa risk kümesinde yer alan şahısların rastgele bir şikâyeti olmasa da nizamlı tarama testlerinden geçmesi çok kıymet taşır. Zira erken evrede yakalandığında kolon kanserinin tedavi talihi çok yüksektir” diye konuştu.

Kalın bağırsak kanseri olan hastaların birinci derecede yakınlarına hastalığın ortaya çıktığı yaştan 10 yıl evvel kolonoskopi taramalarına başlanması gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. Ergün, “Mesela babası 45 yaşında kolon kanseri olan bireyde taramalar (45-10=35) 35 yaşında başlamalıdır. Şayet kolonoskopide hiç polip lezyon saptanmazsa 10 yıl tekrar süreç gereği olmayacaktır” dedi.