Uydurma gözlüklerin saklı tehlikesi: Ucuz diye aldınız, bakın neler oluyor!

Güneş gözlüğü gözleri ziyanlı ultraviyole (UV) ışınlarından koruyarak sıhhat açısından büyük kıymet taşıyor. Lakin piyasada satılan uydurma güneş gözlükleri, gözleri korumak yerine önemli sıhhat meselelerine neden olabiliyor. Uzmanlar, bilhassa UV ışınlarını filtrelemeyen düzmece gözlüklerin katarakt başta olmak üzere birçok göz hastalığına neden olabileceği konusunda uyardı.

‘ULTRAVİYOLE IŞINLARINI ABSORBE EDİP ETMEDİĞİYLE İLGİLENİYORUZ’

Sahte güneş gözlüklerinin yalnızca laboratuvar ortamında ayırt edilebileceğini ve öteki bir sistemi olmadığını belirten Optisyen Turgut Çakar, “Ancak optisyenlik kurumlarında bunu yapabilirsiniz. Yepyeni olup olmadığını anlamanın dışında, aslında camların ultraviyole ışınlarını absorbe edip etmediğiyle ilgileniyoruz. Zira kaliteli bir esere her markada, çeşitte ve fiyat aralığında rastlanabiliyor. TİTUB dediğimiz Türkiye İlaç ve Tıbbi Aygıt Kurumu’nun oluşturduğu bir data bankası var. Optisyenlik müessesilerinde onların eserlerini satmak zorundalar.

Gözünüzdeki renkli kısım yani iris dediğimiz bölge bir perde üzeredir. Bu karanlığa geldiği vakit açılır ve içeriye giren ışık ölçüsünün artmasına sağlar. Güneşe çıktığı vakit da küçülür, içeriye giren ışık ve ışın ölçüsünün azalmasına neden olur, gözünüzü korur. Lakin, uydurma bir güneş gözlüğü alıp onun önüne renkli bir cam koyduğunuzda, gözün otomatik savunma sistemini ortadan kaldırdığı için, göz bebeğiniz gereğinden fazla açık kalır. İçeriye giren ışık ve ışın ölçüleri artarak katarakt başta olmak üzere birçok komplikasyona neden olur” dedi.

Kayıt altında kontrolü yapılan optik kurumlarından ya da bu cins kontrole ağır bir formda maruz kalan yerlerden gözlük alınması gerektiğini vurgulayan Çakar, “Ürünler optisyenlik müessesine gelmeden evvel Sıhhat Bakanlığı’nın kontrolü altındadır. Lakin güneş gözlüğü biraz daha ticari bir eser, şahsî kullanım ve donanıma girdiği için, Ticaret Bakanlığı tarafından denetlenir. Optisyenlik müessesine gelmeden evvel ise Sıhhat Bakanlığın’ın kontrolü altındadır.

Ayrıca, optisyenlik kurumları de senede en az iki kere bakanlık tarafından denetlenmek zorunda. Şayet kurumla mutabakatları varsa, kurum da denetliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu da denetliyor. Düzmece güneş gözlüğünü önlemenin tek bir yolu var. Ticaret Bakanlığı’ndan çıkarıp, Sıhhat Bakanlığına bağlanmalı ya da Ticaret Bakanlığı’nda kalmışsa şayet akredite olmuş denetleme laboratuvarlarında denetlenip, onay alındıktan sonra piyasaya sürülmesi gerekiyor. Tıpkı Sıhhat Bakanlığı’nın yapmış olduğu çalışma gibi” diye konuştu.

‘FİYAT ÇOK BÜYÜK BİR ETKEN DEĞİL’

Çakar, “Son vakitlerde aslında internetin hayatımıza girmesiyle sıhhatimiz önemli manada tehdit altında olmaya başladı. Büsbütün kar maksadı güden kurum ve kuruluşlar birtakım şeyleri çok fazla süsleyerek kamuoyuna sunuyorlar, kamuoyu bunu alıyor. Erken katarakt bunların en büyük nedenlerinden bir tanesi. Yaşlılık, ışık ve ışınlara maruz kalma, makula dejenerasyonu, sarı nokta üzere buna emsal birçok sorunları beraberinde getiriyor.

Görme alanının daralması, gözlerde lekeler oluşmasına neden olabiliyor. Tıpkı vakitte mavi ışık, nörolojik birtakım kasvetlere da neden oluyor. Fiyat çok büyük bir etken değil. Çok kaliteli bir eseri düzgün bir fiyata da alabilirsiniz, olağan bir fiyata da alabilirsiniz. Korkacağımız şey fiyat değil, takipsiz eseri satın almak olmalı” sözlerini kullandı.

DEMİRCAN: TALEP OLUYOR Kİ ARZ ORTAYA ÇIKIYOR

1’inci Bölge İstanbul Optisyen-Gözlükçüler Odası Başkanı Ayhan Demircan da “Marka popülaritesini kullanarak artık bijutericilerde ve pazarda bile satılır hale geldi. Tabi arz talep problemi. Bununla ilgili talep oluyor ki arz ortaya çıkıyor. Lakin bunların kaçak yollarla geldiğini düşünüyoruz. Zira resmi yollarla gelebilmesi mümkün değil.

Resmi yollarda gümrükten geliyor olsaydı şayet devlet bunları aslında denetim ediyor olacaktı. Düzmece güneş gözlüğü alma riskine girmeyin derim. Çünkü Sağlık Bakanlığı tarafından denetlenen optisyenlik kuruluşlarından aldığınız takdirde geçersiz olması mümkün değil. Ruhsatlandırılmış optisyenlik müessesi olmadığı takdirde bu risk her vakit var” tabirlerini kullandı.

Demircan, “Tüketiciler optisyenlik kurumlarına aslında toplumsal medyadan olsun, görsel medyadan olsun bir şeyleri görerek, talep ederek geliyorlar. Optisyenlik müessesi olmayan yerlere de gidiyorlar tabi ki. İnanç duymak istiyorlarsa şayet hiç sağlıklarıyla oynamadan, riske girmeden katiyen ruhsatlandırılmış bir optisyenlik müessesinden almalarını tavsiye ediyorum.

Güneş gözlüğü ferdî hami donanım sınıfında olan bir eser. Münasebetiyle Sıhhat Bakanlığı’na bağlı değil, Ticaret Bakanlığı’na bağlı bir eser. Bundan ötürü Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu tarafından denetlenen bir eser. Şayet Sıhhat Bakanlığı’na bağlı bir eser olursa o vakit yalnızca optisyenlik kuruluşlarına satılması mümkün olacak. Sıhhatiyle ilgili rastgele bir sorun da yaşanmamış olacak” diye konuştu.

‘İNTERNETTEN ALINAN GÖZLÜKLERİN ÖZGÜNLÜĞÜNÜ TEST EDEBİLMEK MÜMKÜN DEĞİL’

İnternetten alınan güneş gözlüklerin özgünlüğünü bilmenin mümkün olmadığını vurgulayan Demircan, “İnternette her şey var. Bir eseri sipariş ediyorsunuz çok alakasız bir eser gelebiliyor. Almış olduğunuz eseri sizin test edebilmeniz mümkün değil. Aldığınız eseri özgünmüş üzere zannederek kümülatif bir müddet sonrasında çok büyük hasarlara sebep olabilecek bir durum yaratabilirsiniz. Bunu da maalesef anlayabilmeniz mümkün değil.

Bunu lakin laboratuvar ortamında test ederek anlayabilirsiniz. Mesela fotokeratit dediğimiz bir hastalık var. Bununla karşı karşıya kalabilirsiniz. Erken yaşta katarakt olabilirsiniz. Sarı nokta hastası olabilirsiniz. Bunların hepsi hem toplum sıhhatine hem de kamu maliyesine çok büyük ziyan. Sıhhat riske atılacak bir şey değil. Fiyatsal bir yaklaşımla değil, sağlıklı bir yaklaşımla hareket edilmesi durumunda geleceğini kurtarıyor” dedi.

Bilinçli olmanın kıymetine değinen Demircan, “Mutlaka vatandaşlarımızın bu mevzuda bilinçlenmesi gerekiyor. Bir gözlüğün, camının uydurma olup olmaması yahut göze ziyan verip vermemesi durumunu vatandaşlarımızın hatta bazen profesyonellerin bile teknik aygıtlar kullanmadan anlayabilmeleri çok mümkün olmuyor. Sıhhatlerini riske atmasınlar. Sağlık Bakanlığı tarafından yılda en az iki kere denetlenen optisyenlik kuruluşlarından bunları edinsinler. Çok daha hakikat olur” diye konuştu.

Demircan son olarak şunları söyledi:

“Bir de mavi ışık muhafazalı dediğimiz camlar satılıyor. Bilhassa internette çok satılıyor. Onların da yeniden laboratuvar ortamında testini yaparak anlamak mümkün. Çok ziyanı var. Mutlaka kullanmasınlar. Bunları da yeniden optisyenlik kurumlarından temin etsinler. Aslında gözü korumak ismine bu talebi gerçekleştirirken sıhhate ziyanlı bir eser alarak gelecekleriyle ilgili çok zahmetli bir durum yaratmış oluyorlar.”