Bilim insanları keşfetti: İnsan derisi de tat alabiliyor
İnsan lisanı, potansiyel olarak ziyanlı hususları algılayıp tükürmemize neden olan acı tat reseptörleri ile donatılmıştır. Lakin yeni bir araştırma, bu reseptörlerin sırf lisanımızda değil, derimizde de bulunduğunu ve misal bir gözetici rol oynadığını ortaya koydu.
Japonya’daki Okayama Bilim Üniversitesi biyologları tarafından yürütülen çalışma, derideki keratinosit hücrelerinde bulunan TAS2R ismi verilen acı tat reseptörlerinin, ziyanlı hususların hücrelere nüfuz etmesini engellemek için faal bir savunma sistemi geliştirdiğini gösterdi.
TAS2R reseptörleri sadece lisanda değil, bağırsaklar, mide ve teneffüs yolları üzere bedenin farklı bölgelerinde de bulunuyor. Lakin 2015 yılında yapılan bir çalışma, bu reseptörlerin insan derisinde de epeyce faal olduğunu ortaya koymuştu. Yeni araştırma, bu reseptörlerin deride tam olarak ne işe yaradığını açıklığa kavuşturmayı amaçladı.
Araştırmada, laboratuvarda yetiştirilen insan keratinosit hücrelerine feniltiyokarbamid (PTC) ismi verilen acı bir bileşik verildi. PTC, acı tat algısı üzerindeki genetik çalışmalar için yaygın olarak kullanılan bir husus. Çalışmada, TAS2R reseptörleri PTC’yi algıladığında, hücreler ABC taşıyıcı proteinlerini üreterek bu bileşiği hücre dışına attı.
Bu taşıma düzeneğinin çalışıp çalışmadığını anlamak için bilim insanları hücrelere görünür bir izleyici boya enjekte etti. Olağanda ABC taşıyıcıları bu boyayı dışarı atabiliyordu. Lakin verapamil isimli bir hususla bu taşıyıcıların çalışması engellendiğinde, boya hücre içinde birikmeye başladı. Bu deney, TAS2R reseptörlerinin hücreleri toksik hususlardan korumak için faal biçimde çalıştığını kanıtladı.
Acı tat algısının nitekim toksik hususları tespit etme konusunda ne kadar tesirli olduğu hala tartışmalı. Kimi araştırmalar, acı tadın her vakit toksik unsurlarla ilişkili olmadığını, hatta birçok tanınan yiyecek ve içeceğin acı bir tat profiline sahip olduğunu ortaya koyuyor. Lakin, bu yeni çalışma, acı tat reseptörlerinin en azından deri hücrelerinde toksik bileşiklerden korunma açısından değerli bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Araştırmada, hücrelere yüksek dozda antihistamin verildiğinde, TAS2R reseptörlerinin evvelce aktive edilmesiyle hücrelerin hayatta kalma oranının kıymetli ölçüde arttığı gözlemlendi. Bu düzeneğin çalışmasını engelleyen verapamil ise bu gözetici etkiyi bilakis çevirdi.
Bilim insanları, bu keşfin deriyi toksinlerden arındırmaya yardımcı olacak yeni tedavi yolları geliştirilmesine kapı aralayabileceğini düşünüyor. Çalışmanın muharrirleri, “Zararsız acı bileşikler içeren ilaçlar, insan derisinden toksik unsurların atılmasını artıran potansiyel tedavi edici casuslar olabilir” sözünü kullandı.