Sosyoekonomik şartlar yaşlanma sürecini etkiliyor
İngiltere’den bilim insanları, yaşlanmayla bağlantılı hastalıkları ve kan testlerini inceleyerek toplumsal ve ekonomik faktörlerin yaşlanma süreci üzerindeki tesirini kıymetlendirdi. Yapılan araştırma, düşük sosyoekonomik geçmişe sahip bireylerin biyolojik olarak daha süratli yaşlandığını ortaya koydu.
Araştırmada osteoporoz, katarakt ve prostat büyümesi üzere yaşlanmayla kontaklı 83 hastalık tahlil edildi. Ayrıyeten, bireylerin eğitim düzeyi, yaşadıkları mahalle ve hane gelirleri üzere faktörler değerlendirildi.
Nature Medicine mecmuasında yayımlanan bulgulara nazaran, en düşük sosyoekonomik kümedeki bireyler, en ayrıcalıklı kümeye kıyasla yüzde 20 daha yüksek hastalık riski taşıyor.
Profesör Mika Kivimaki, “Sosyal avantajın daha güzel sıhhatle alakalı olduğunu uzun vakittir biliyoruz. Lakin bulgularımız, bunun yaşlanma sürecini de yavaşlatabileceğini gösteriyor” dedi. Araştırma, sağlıklı yaşlanmanın toplumun geneli için erişilebilir bir gaye olabileceğini vurguluyor.
Çalışmada, en düşük sosyoekonomik kümedeki bireylerin tip 2 diyabet, karaciğer hastalığı, kalp hastalığı, akciğer kanseri ve inme riskinin, en avantajlı kümeye kıyasla iki kat daha yüksek olduğu tespit edildi. Bu durum, sıhhat eşitsizliklerinin muhakkak hastalıklarda daha bariz olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, biyolojik yaşlanmayı ölçmek için kan plazmasındaki proteinleri de inceledi. Stanford Üniversitesi’nden Profesör Tony Wyss-Coray, “Yaşlanma süreci, kanımızdaki proteinlerin yapısına yansır. Bu proteinler, birçok organ sisteminde biyolojik yaşlanma ile bağlantılıdır” dedi.
Elde edilen bilgilere nazaran, 14 plazma proteininin düzeyi bireylerin sosyoekonomik durumundan etkileniyor. Bu proteinlerin, enflamasyon ve hücresel gerilim reaksiyonlarını düzenlediği biliniyor. Sosyoekonomik durum yükseldikçe bu proteinlerin daha olumlu bir profile sahip olduğu gözlemlendi.
Araştırmacılar, düşük sosyoekonomik geçmişle hayata başlayan lakin vakit içinde daha yüksek toplumsal statüye ulaşan bireylerin daha sağlıklı protein profillerine sahip olduğunu tespit etti. Bu durum, toplumsal hareketliliğin biyolojik yaşlanma sürecini olumlu tarafta etkileyebileceğini gösteriyor.