Tuzun zımnî tehlikesi: Kalp ve beyin sıhhatiniz riskte!
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Zeki Şimşek, fazla tuz tüketiminin yüksek kan basıncına yol açarak, kalp, gözler, böbrekler ve beyin damarları üzere hayati organlara ‘sessiz bir katil’ üzere ziyan verdiğini belirtti.
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Şimşek, normal koşullarda insanların tuz tüketimine muhtaçlığının olmadığını söyledi. Bedenin olağan işlevlerini gösterebilmesi için muhtaçlığının tuzdaki sodyum olduğunu tabir eden Şimşek, günlük ömürde yenilen bir zerzevattan, meyveden yahut çokça tüketilen paketli besinlerden gerekli tuz ölçüsünün ziyadesiyle alındığını belirtti.
Doç. Dr. Şimşek, tuz tüketiminin oluşturduğu en büyük sorunlardan birinin hipertansiyon olduğuna dikkati çekerek, “Fazla tuz tükettiğimizde bedenimizde fazla ölçüde sodyum almış oluyoruz. Aldığımız sodyum bedende su tutulumuna sebep oluyor ve kan basıncımız yavaş yavaş yükselmeye başlıyor. Yüksek kan basıncı ise başta kalbimiz olmak üzere, gözlerimiz, böbreklerimiz, beyin damarlarımız üzere hayati organlarımıza sessiz bir katil üzere yavaş yavaş ziyan vermeye başlıyor” dedi.
Fazla tuz tüketiminde en büyük ziyanının kalbe olduğunun altını çizen Şimşek, yüksek kan basıncı oluştuğu vakit kalbin çok efor sarf ettiğini ve daha fazla yorulduğunu anlattı.
Doç. Dr. Şimşek, kalbin gevşeme işlevlerinin öncelikle bozulmaya başladığına işaret ederek, şöyle devam etti:
“Gevşeme işlevleri bozulduktan sonra da kalp yetersizliği ve kalp büyümesi gelişiyor. Tekrar yüksek kan basıncına sebep olduğu erken devirde kalpte damar sertliği gelişiyor. Daha sonra bunlar ilerleyerek damar tıkanıklıklarına sebep olabiliyor. Tıpkı vakitte beyin damarlarında yüksek kan basıncından ötürü ufak plaklar oluşabiliyor. Daha sonra bu plakların yırtılmasına bağlı beyin kanamaları gelişebiliyor yahut beyin damar tıkanıklıkları gelişebiliyor. Yüksek kan basıncıyla yaşayan ve yaşlanan insanlarda, erken periyotta daha süratli demans ve Alzheimer geliştiği kanıtlanmış.”
“Çeşit tuzların hepsinin hipertansiyon yapan tesiri var”
Vücuda tuz aracılığıyla fazla ölçüde sodyum alındığı vakit böbreklerin de daha fazla yorulduğunu bunun da erken yaşlarda böbreklerde işlev bozukluklarına sebep olabildiğini lisana getiren Şimşek, yüksek tuz tüketimine erken yaşlarda başlayan bireylerin hayati organlarındaki harabın daha süratli olduğunu belirtti.
Doç. Dr. Şimşek, “Yüksek tuz tüketiminin sebep olduğu kardiyovasküler hastalıklar, beyin damar hastalıkları ve böbrek hastalıkları genç yaşta yüksek tuz tüketimi başlayan hastalarda daha erken meydana geliyor” bilgisini verdi.
Kaya tuzu üzere çeşitlerin hipertansiyonu tetiklemediği, bedende tuz ve su tutulumuna sebep olmadığına ait birtakım spekülasyonların olduğunu kaydeden Şimşek, yapılan tüm çalışmaların öteki çeşit tuzların hepsinin hipertansiyon yapan tesiri olduğunu gösterdiğini aktardı.
Doç. Dr. Şimşek, bazı kaya tuzu cinslerinde sodyum ölçüsünün iyotlu tuzlara nazaran daha fazla bulunduğunun, hipertansiyon açısından daha yüksek riskli olduğunun tabir edildiğini anlattı.
Bunlara kanılmaması gerektiğine işaret eden Şimşek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Sosyal medyada ‘Kaya tuzu kullanabilirsiniz’, ‘Normal tuz kullanamayan beşerler kaya tuzu kullansın.’ yahut ‘Himalaya tuzu kullanımı tansiyon yükselmesine sebep olmaz.’ üzere sözleri çok görüyorum. Hatta kimi sitelerde tansiyonu düşürdüğüne dair yazılar var. Bunların hepsi muhakkak yanlış bilgi. Olağan tuzdan hiçbir farkı yok. Olağan tuz nasıl hipertansiyonu ve kalp damar hastalıklarını tetikliyor, taban hazırlıyorsa bunlarda da birebir formda kalp damar hastalıkları, böbrek hastalıkları ve öbür kronik hastalıklar için bir risk kelam konusu.”
Günlük tuz ölçüsünün 4 gramın altında olması gerektiğine dikkati çeken Şimşek, yemeklere hiç katılmasa da olağan beslenildiğinde buna ulaşıldığını vurguladı. Doç. Dr. Şimşek, bu nedenle mutfaklarda, lokantalarda ve restoranlarda tuzlukların kaldırılması gerektiğini bildirdi. Günümüzde çok fazla paketli besin tüketimi yapıldığının altını çizen Şimşek, ambalajların üstündeki tuz ölçüsüne bakılması gerektiğini lisana getirdi.
“Tuz yerine baharat kullanabiliriz”
Paketli besin tüketilmemesi konusunda vatandaşları uyaran Şimşek, şunları kaydetti:
“Çünkü paketli besinlerde raf ömrünü uzatabilmek için tuz, sodyum benzoat kullanıyorlar. Bu da olağan tuz ve sodyum. Birebir biçimde tükettiğimiz vakit günlük ölçüsü aşmış oluyoruz. O yüzden kardiyovasküler hastalıklar ve hipertansiyon üzere riskler artıyor. Tuz tüketmek yerine hastalarımıza biraz baharat kullanabileceklerini söylüyorum. Mesela kırmızı biber, pul biber, karabiber, kimyon ve sarımsak kullanabilirler. Bu biraz tuz tadı verebiliyor. Hastalarımız bunları denedikleri vakit olumlu geri bildirimler alıyorum.”