Unutulan tehlike tekrar gündemde: Denizci hastalığı skorbüt’e dikkat
Biruni Üniversite Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Ali Vardar, C vitamini eksikliğine bağlı gelişen ve geçmişte “denizci hastalığı” olarak bilinen Skorbüt’ün, beslenme bozukluğu yaşayan bireylerde tekrar görülebileceğini bildirdi.
Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Vardar, uzun deniz seyahatlerinde taze meyve ve zerzevat tüketemeyen denizcilerin korkusu olan Skorbüt’ün az görülse de hala önemli bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
Söz konusu besinlerin tüketilememesinin bedenin hayati işlevleri için gerekli C vitamini düzeyinde azalmaya sebep olduğuna vurgu yapan Vardar, “C vitamini bedende sentezlenemediği için kesinlikle besinlerle dışarıdan alınmalıdır. Bu vitamin bağ dokusunu oluşturan kolajen üretiminde, özgür radikallerin ziyanlı tesirlerinin önlenmesinde ve demir emiliminde değerli rol oynar.” değerlendirmelerinde bulundu.
Vardar, C vitamininden yetersiz bir diyetin üç ay sürmesi durumunda, beden depolarının kritik düzeyin altına indiğini kaydederek, 350 miligramın altına düşen C vitamini düzeyinin, Skorbüt’ün gelişmesine sebep olabileceğinin altını çizdi.
Hastalığın birinci belirtilerinin halsizlik, kırgınlık, iştahsızlık ve kilo alamama formunda başladığını, ilerleyen devirlerde ise nefes darlığı, kemik ve kas ağrılarının görülebildiğini hatırlatan Vardar, ayrıyeten, diş eti kanamaları, deri döküntüleri, duygusal değişiklikler ve yara güzelleşmesinde gecikmelerin de değerli bulgular arasında olduğunu belirtti.
Vardar, C vitamini eksikliğine en sık maruz kalan kümeler arasında yalnızca inek sütü ile beslenen bebekler, alkol tüketimi fazla olanlar, fast food yüklü beslenenler, sigara içenler, hamileler ve emziren anneler ile sindirim sistemi hastalığı olanların bulunduğunu aktardı.,
Erkeklerin günlük 90 miligram, bayanların ise 75 miligram C vitamini alması gerektiği bilgisini veren Vardar, “Bu gereksinim, limon, greyfurt, çilek, brokoli, lahana, ıspanak ve domates üzere taze zerzevat ve meyvelerle kolaylıkla karşılanabilir.” sözünü kullandı.
Vardar, Skorbüt teşhisinde laboratuvar testlerinin her vakit kesin sonuç vermediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Belirtilerle uyumlu olaylarda C vitamini desteğiyle süratli klinik düzgünleşme görülmesi tanıyı takviyeler. Tedavide ağızdan ya da damar yoluyla C vitamini verilmesi gerekir. Tedaviye başlandıktan sonra çoklukla 24 saat içinde kanamalar durur, birkaç gün içinde kas ve kemik ağrıları hafifler, iki hafta içinde ise deri bulguları düzelir. Erken müdahale hayati kıymete sahiptir.”