Yorgunluk ve bağışıklık düşüklüğünüzün nedeni bu olabilir!

185 ülke için araştırma gerçekleştiren The Lancet Global Health, dünya nüfusunun yüzde 67’sinin iyot, kalsiyum, demir üzere vitaminleri yeteri kadar almadığını belirtti. Beslenme Uzmanı Melike Serengil Özçelik ise vitamin ve mineral dengesizliğinin belirtilerini ve nedenlerini açıkladı.

‘TOPRAKTAN BESİN ALMAK, GEÇMİŞTE KALDI’

Halk sıhhati ve işlevsel beslenme alanında Amerika’da çalışmalar yapan Melike Serengil Özçelik, “Günümüzde birçok insan yorgunluk, bağışıklık düşüklüğü, odaklanma sorunları ve kronik rahatsızlıklar üzere belirtiler yaşarken, bunun altında yatan nedenlerden biri de vitamin ve mineral eksiklikleri olabiliyor. Zira evvelden beşerler topraktan gelen doğal, besleyici ve katkısız besinlerle beslenirken, günümüzde bu durum büyük ölçüde değişti” diye konuştu.

‘VÜCUDUMUZUN BESİNLERİ NASIL KULLANDIĞI DA ÖNEMLİ’

Everglades Üniversitesi’nde ‘Halk Sağlığı ve Fonksiyonel Beslenme’ alanında yüksek lisans eğitimini tamamlamak üzere olan Melike Serengil Özçelik, “Günümüzde milyonlarca insan, farkında olmadan vitamin ve mineral eksikliği yaşıyor. Bu durumun temel sebeplerinden biri, çağdaş tarım uygulamalarıyla topraklardaki besin bedelinin azalması. Yoğun pestisit ve kimyasal gübre kullanımı, geçmişte çokça bulunan vitamin ve minerallerin zerzevat ve meyvelerdeki oranını düşürdü” dedi.

Özçelik, “Modern tarım teknikleri sebebiyle topraklarımızdaki mineral oranları azaldı. American College of Nutrition Dergisi’nde yayımlanan bir araştırmaya nazaran, 1950-2000 yılları arasında topraktaki protein yüzde 6, kalsiyum yüzde 16, demir yüzde 15, B2 vitamini yüzde 38 ve C vitamini yüzde 15 oranında azaldı. Bu da tükettiğimiz zerzevat ve meyvelerin besleyici bedellerinin eskiye nazaran çok daha düşük olduğu manasına geliyor” sözlerini kullandı.

‘VİTAMİN VE MİNERAL EMİLİMİ, SADECE MİDE VE BAĞIRSAKLARDAN İBARET DEĞİL’

İşlenmiş besinlerin yaygınlaşmasının da kıymetli bir etken olduğuna dikkat çeken Özçelik, “Fastfood, paketli besinler ve şekerli içecekler, bedenin gereksinim duyduğu temel besin öğelerini içermediği üzere, besin emilimini de olumsuz etkiliyor. Bağırsak sıhhatinin bozulması, mide asidi ve sindirim enzimlerinin yetersizliği üzere faktörler de vitamin ve mineral eksikliklerine yol açıyor.

Fonksiyonel beslenme yaklaşımı da bu noktada yalnızca ne yediğimizin değil, bedenimizin besinleri nasıl kullandığının değerli olduğunu da vurguluyor. Buna nazaran, vitamin ve mineral emilimi, yalnızca mide ve bağırsaklardan ibaret değil. Bedende besinlerin emilimini ve kullanımını yöneten yüzlerce trilyon mikroorganizma bulunuyor.”

Özçelik,“Bağırsak florasının dengesizliği ise B12 vitamini ve demir üzere hayati besinlerin emilimini engelleyebiliyor. Çağdaş hayatın getirdiği süratli ve gerilimli tempo da bu durumu tetikliyor. Kronik gerilim, magnezyum, B ve C vitamini üzere temel besin kaynaklarının süratli tüketimine sebep oluyor. Uzmanlar, günde en az 7-9 porsiyon zerzevat ve meyve tüketilmesi gerektiğini belirtse de, birçok kişi bu gayeye ulaşamıyor. Bu sebeple, yalnızca ne yediğimize değil, bu besinlerin bedende nasıl işlendiğine ve ömür usulümüze da dikkat etmeliyiz.”

‘YETERİNCE VİTAMİN VE MİNERAL, BİRÇOK SAĞLIK SORUNUNUN ÖNÜNE GEÇEBİLİR’

Vitamin ve mineral eksikliklerini mümkün olduğunca doğal besinlerden karşılamaya çalışmak gerektiğinin altını çizen Özçelik, “Beslenme yoluyla bedene kâfi ölçüde vitamin ve mineral alınırsa, birçok sıhhat probleminin önüne geçilebiliyor. Lakin günümüzde besinlerin kâfi içeriğe sahip olmaması, yoğun ömür temposu ve çevresel faktörler sebebiyle destek kullanımı da gereklilik haline gelebiliyor.

Takviye seçerken şuurlu davranmak büyük kıymet taşıyor. Arkadaş, komşu yahut toplumsal medyadaki tavsiyelere nazaran destek almak sıhhatinizi riske atabiliyor. Zira herkesin metabolizması, sıhhat geçmişi ve ihtiyacı farklı. Takviye seçimi kesinlikle bir uzman tarafından yapılmalı ve şahsa özel belirlenmeli. Kalitesiz ve yanlış seçilmiş bir destek, eksikliği gidermek yerine bedene yeni bir toksik yük ekleyebiliyor.

Piyasada emilim oranı düşük ve sıhhate ziyan verebilecek birçok destek eseri bulunuyor. Bu sebeple, destek alırken dikkat edilmesi gereken kimi noktalar var. Eserin üçüncü taraf laboratuvar testlerinden geçtiğinden, içerdiği dozajların klinik olarak çalışıldığından, sentetik dolgu maddeleri yahut yapay tatlandırıcılar içermediğinden ve tazelik ile üretim kalitesinin denetim edildiğinden emin olmak gerekiyor” tabirlerini kullandı.

‘BESLENME BİLİMİ İLE HALK SAĞLIĞI POLİTİKALARI ARASINDAKİ BOŞLUĞU KAPATMAYI AMAÇLIYORUM’

Aktif bir istekli olarak, topluluk sıhhatini ve refahını artırmaya yönelik eğitim ve savunuculuk çalışmalarıyla sorumluluk prensibini benimsediğini belirten Melike Serengil Özçelik, “ODTÜ ve Bilkent Üniversitesi’ndeki eğitimlerime ek olarak, ABD’de geçirdiğim müddet boyunca bütünleyici sıhhat ve işlevsel beslenme, halk sıhhati üzerine eğitimler aldım.

Buradan hareketle FDA ve CDC üzere öncü kuruluşların düzenlemeleriyle ilgili olarak besin paketleme, vitamin ve mineral desteği, diyetle bağlı kronik hastalıklar ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının oluşturulması üzere hususlar hakkında birçok makaleye imza attım. Kronik hastalıklarla çaba için ispata dayalı stratejileri teşvik ederek beslenme bilimi ile halk sıhhati siyasetleri arasındaki boşluğu kapatmayı amaçladım.

APHA (American Public Health Association) ve NANP (National Association of Nutrition Professionals) üzere, alanımda öncü derneklerle etkin olarak çalışmaya devam ederek, eğitim ve savunuculuk yoluyla toplum sıhhatini ve refahını güzelleştirmeye kararlıyım. Katkılarım hem ferdî hem de toplum seviyesinde daha sağlıklı hayat üsluplarını teşvik etmeye yönelik esaslı bir bağlılığımı yansıtıyor” dedi.

Özçelik son olarak şunları söyledi:

“Tüm bu çalışmalarımın yanı sıra, çalıştığım kurumlarda da kapsamlı sıhhat protokolleri, şahsa özel terapötik yaklaşımlar, bütünsel sıhhat entegrasyonu ve uygulamaların hayata geçirilmesini sağladım. Ruhsal uzmanlık ve işlevsel sıhhat uygulamalarının birleştirilmesi yoluyla danışanlarımın refahını değerli ölçüde ilerlettim ve kamu sıhhati çerçevelerinde hem zihinsel hem de fizikî sıhhati ele almanın ehemmiyetinin giderek daha fazla anlaşılmasına katkıda bulundum. Çalışmalarım sırf ferdî hayatları dönüştürmekle kalmadı. Tıpkı vakitte kapsamlı refahı teşvik etmeyi amaçlayan toplum sıhhati teşebbüslerini de etkiledi. Gelecek devirde de toplumsal sıhhatin uygunlaştırılması için çalışmalar yapmaya devam edeceğim.”