Bu hastalık kritik organelleri gaye alıyor

POLG bağlantılı hastalıklar, hücrelerin güç santralleri olan mitokondrilerin fonksiyonunu bozan ender ve tedavi edilemez genetik bozukluklardır. Bu hastalıklara, mitokondrideki DNA’yı kopyalamak ve onarmak için gerekli olan DNA polimeraz gama (pol γ) proteininin üretimini sağlayan POLG genindeki mutasyonlar sebep olur.

Araştırmalara nazaran, Kuzey Avrupa kökenli insanların yaklaşık yüzde 2’si hastalığa yol açabilecek mutasyonları taşıyor. Lakin bu mutasyonları taşıyan herkesin POLG bağlantılı bir hastalık geliştireceği manasına gelmiyor. Global olarak, bu hastalıkların yaklaşık her 10 bin şahıstan birini etkilediği kestirim ediliyor.

POLG genindeki mutasyonlar, mitokondrideki DNA ölçüsünü azaltarak yahut DNA’da yanılgıların birikmesine yol açarak hücrelerin güç üretimini engelliyor. Bu durum, güce en çok gereksinim duyan merkezi hudut sistemi, kaslar ve karaciğer üzere organlarda fonksiyon bozukluğuna ve hatta organ yetmezliğine sebep olabiliyor.

POLG mutasyonları, bilinen en yaygın kalıtsal mitokondriyal hastalık nedenlerinden biridir. Şu ana kadar hastalığa yol açan yaklaşık 300 farklı POLG mutasyonu tespit edilmiştir. Alpers-Huttenlocher sendromu, ataksi nöropati spektrumu ve çocukluk çağı myoserebrohepatopati spektrumu, bu kümedeki hastalıklara örnek olarak verilebilir.

Hastalığın belirtileri çocukluk devrinden yetişkinliğe kadar farklı yaşlarda ortaya çıkabilir ve şiddeti değişkenlik gösterebilir. Ekseriyetle belirtiler, merkezi hudut sistemi, kaslar ve karaciğer üzere yüksek güç gereksinimi olan bölgeleri tesirler.

Sık görülen belirtiler arasında göz kaslarında güçsüzlük, omuzlar yahut üst kollardaki kaslarda zayıflık, göz kapağı düşüklüğü, epilepsi ve karaciğer yetmezliği bulunur. Alpers-Huttenlocher sendromu üzere daha şiddetli olaylarda, nöbetler, hareket yeteneğinin azalması ve karaciğer hastalığı üzere önemli belirtiler görülür.

Ne yazık ki, POLG alakalı hastalıkların kesin bir tedavisi yoktur. Tedaviler ekseriyetle belirtileri hafifletmeyi hedefler. Örneğin, nöbetleri denetim altına almak yahut hareket zorluklarını hafifletmek için ilaçlar reçete edilebilir. Karaciğer yetmezliği gelişen hastalar için organ nakli bir seçenek olabilir.

POLG hastalığı teşhisi konan bireylerde, belirtiler başladıktan sonra ortalama hayat müddeti üç ay ile on iki yıl arasında değişebilir.

Yakın periyotta, 2025 yılının Mart ayında Lüksemburg Prensi Frederik’in, POLG bağlı bir hastalık sebebiyle 22 yaşında hayatını kaybettiği bildirildi. Frederik, POLG bağlı hastalıkların tedavisi için araştırmaları destekleyen The POLG Foundation’ın kurucusu ve yaratıcı yöneticisiydi.